Sylvotherapie: weldadige effecten, oefeningen en gevaren

Sylvotherapie: een therapievorm die is afgeleid van de Japanse shinrin-yoku

In de Japanse cultuur neemt de natuur een belangrijke plaats in. In de Japanse cultuur kent men zelfs heel veel bosgeesten.

Het is dan ook niet verrassend dat men in Japan in de jaren 80 van de vorige eeuw de therapie van het 'bosbad' ontwikkelde, oftewel de shinrin-yoku. Later ging met dit de sylvotherapie noemen (1).

We herkennen de term 'sylva', wat Latijns is voor bos, en het woord therapie, wat inhoudt dat er verschillende verzorgende behandelingen worden beoefend. De betekenis is helder: met een boswandeling zou men verschillende pijnklachten kunnen behandelen.

Wat interessant is, is dat deze therapievorm ontwikkeld is door artsen. De Japanse overheid verzocht hen een natuurlijke remedie te vinden voor de behandeling van overspannenheid en te veel stress, aangezien dit in die tijd een groot probleem was voor de Japanse bevolking.

De kracht van sylvotherapie

Sinds een enkele jaren zijn er onderzoeken gaande waarin men de positieve en weldadige effecten onderzoekt voor de gezondheid van de mens van een uitstapje naar het bos. Hieruit blijkt dat sylvotherapie (2):

• stress vermindert;
• het hartritme en de bloeddruk verbetert;
• het immuunsysteem stimuleert;
• en zelfs een langere levensduur bevordert.

Hoewel de mechanismen die een rol spelen meer op het psychologische dan op het biologische vlak liggen, denkt men toch dat het lichaam mogelijk ook baat heeft bij de terpenen die aangemaakt worden door de bomen. Wanneer we deze terpenen inademen, bevorderen ze de aanmaak van serotonine en dopamine, oftewel de 'gelukshormonen' (3).

Sylvotherapie: oefeningen

Sylvotherapie kan in principe op verschillende manieren beoefend worden. Al deze manieren zijn gebaseerd op een en hetzelfde principe: men probeert alle gedachten los te laten en zich volledig open te stellen voor de bosrijke omgeving, tot men er als het ware volledig in opgaat (4).

• U drukt even op de pauzeknop en neemt de tijd om uzelf volledig in het bos (of in een park) 'onder te dompelen’ en zo even los te komen van het geluid en de opwinding van de stad. Geniet van de stilte en van de rustgevende invloed van het bos.
• Voorkom dat u uw aandacht richt op een onderwerp of op een specifiek punt, en probeer net als bij meditatie met het volledige bewustzijn aanwezig te zijn in de omgeving.
• Ga oefenen met een langzame ademhaling in een ritme van 6 ademhalingen per minuut zoals u dat doet bij een training van de hartcoherentie.
• U kunt ook aan 'tree hugging' gaan doen, wat simpelweg inhoudt dat u 'een boom gaat knuffelen'. Nadat u de boom even heeft geobserveerd, slaat u uw armen als een omhelzing om de boom en blijft u zolang staan als u dat prettig vindt. Dat kan enkele seconden, maar ook enkele minuten zijn.

Sylvotherapie: gevaar

Op zich is sylvotherapie niet echt gevaarlijk. Maar let wel even op wanneer u een boom gaat omhelzen (5).

• Sommige bomen maken namelijk allergene stoffen aan. Ga je een boom knuffelen kies er dan bij voorkeur een zonder allergene stoffen in de schors, zoals de berk, de beuk, de kastanjeboom of de lindebloesem. Neem bijvoorbeeld de eik: deze bevat niet zelden korstmossen die allergieën kunnen veroorzaken (Evernia, Parmelia, Cladonia, Usnea).
• Ook andere mossoorten die op boomstammen groeien kunnen allergenen bevatten. Let hier even op voordat u een boom gaat knuffelen en controleer na zo'n knuffelsessie uw huid op eventuele eczeemplekken.
• Maar het grootste gevaar bij sylvotherapie komt van de insecten die op de bomen leven: processierupsen, bijen, horzels, larven van herfstmijten, mieren, etc. Controleer dus voordat u de boom omhelst ook even of u niet in al te innig contact komt met stekende, bijtende of prikkende insecten!

Om optimaal te profiteren van sylvotherapie zonder last te hebben van de eventuele risico's, kunt u ook gewoon aan 'shinrin-yoku', wat Japans is voor het nemen van een 'bosbad'.

Het principe hierbij is eenvoudig: ga minimaal 90 minuten per week wandelen in een bos of een park met veel bomen.

Met deze eenvoudige en zalige bezigheid geeft u uw immuunsysteem een flinke boos, vermindert u stress, bevordert u uw sociale contacten, etc.

Heeft u nog kleine kinderen of een huisdier? Ook zij genieten ongetwijfeld van de heerlijke tijd die u samen struinend over de paadjes doorbrengt.

Weldadig van buiten, maar ook van binnen

Dankzij sylvotherapie en bosbaden genieten we van de rijkdom die het bos ons te bieden heeft. Maar bossen verbergen ook tal van nuttige remedies, en niet zelden zitten die verscholen in de boom zelf. Denk bijvoorbeeld aan de stam, de hars, de vruchten, het blad....

Een goed voorbeeld hiervan is de aspirine. Die dankt zijn bestaan aan de ontdekking en ontwikkeling van een specifiek stofje in het blad van de wilg, namelijk acetylsalicylzuur!

Net als de wilg bevatten ook veel andere planten in het bos werkstoffen die een uitstekende natuurlijke remedie vormen voor tal van klachten.

De eik

Het hout van de eik bevat een groot aantal flavonoïde bestanddelen, zoals galluszuur (een tannine), ellagzuur (een polyfenol en krachtige antioxidant), maar vooral ook roburine.

Met name dit laatste stofje zou de weldadige effecten verklaren van de eik bij het verminderen van vermoeidheid (op basis van onderzoek (6)). Het kan dus interessant zijn om een voedingssupplement op basis van roburine te gebruiken om vermoeidheid tegen te gaan (zoals Robuvit®, een gepatenteerd supplement).

De paardenkastanje

De vrucht van de paardenkastanje is giftig, maar de boom bevat een mix van saponinen: escin. In bepaalde onderzoeken heeft men de oedeembestrijdende, ontstekingsremmende en venotonische eigenschappen aangetoond (7).

Dat is de reden dat men vaak supplementen op basis van paardenkastanje (zoals Hemo Comfort gestandaardiseerd op 20% escin) aanraadt aan mensen die last hebben van aambeien.

Wilde bessen

In het Chileense Patagonië ligt ook een kleine schat verborgen: de Maquibes (Aristotelia chinensis). Deze bes werd traditioneel gebruikt door het Mapuche-volk. Maquibessen zijn rijk aan anthocyanen (zoals delfinidine, dat ook in kleine hoeveelheden voorkomt in passievrucht en granaat appel).

Om te profiteren van de weldadige effecten van anthocyanen, kiezen veel mensen voor het gebruik van een voedingssupplement, zoals Wild Maqui Berry (genormaliseerd op 35% anthocyanen en 28% delfinidine) (8).

De eucalyptus

Van de familie van de eucalyptus weten we vooral dat we gebruik maken van de olie van de boom om de gezondheid van de luchtwegen te bevorderen (vooral middels inhalatie). Wat minder bekend is, is dat Australische Aboriginals het ook gebruiken voor de behandeling van reumaklachten.

Dat is waarom we de essentiële olie vaak terugzien in crèmes en andere verzorgende producten voor de gewrichten (zoals in Smart Joints Cream, waarbij het een krachtige combinatie vormt met de ayurvedische plant Boswellia serrata, en met kokosolie, vitamine E en glucosamine).

Paddenstoelen

Bomen, boomschors, wortelen....het zijn allemaal elementen die een perfecte habitat vormen voor de natuurlijke juweeltjes die sinds een paar jaar de belangstelling van de wetenschap hebben gewekt: paddenstoelen.

De shiitake, de chaga, de reishi, de maitake, de cordyceps, de polyporus, de agaricus: het zijn de sterren van onze medicijnkastjes geworden! En dat heeft een reden: omdat ze boordevol polysachariden (onverteerbare vezels) zitten, ondersteunen bepaalde soorten paddenstoelen de microflora in de darm en het immuunsysteem. Om die reden zien we ze vaak terug in krachtige combinatieformules (zoals Organic MycoComplex, gestandaardiseerd op 30% polysachariden voor een maximaal weldadig effect) (9).

Exotische planten

Elke natuurgeneeskundige zal het u vertellen: het Amazonewoud bevat een ongekende hoeveelheid zeldzame soorten met en bijzonder rijke samenstelling. Het woud staat vol medicinale planten die al eeuwenlang door de inheemse bevolking gebruikt worden.

Kattenklauw (een liaan met stimulerende eigenschappen voor het immuunsysteem), sumawortel (de 'Braziliaanse ginseng' met adaptogene eigenschappen, befaamd als krachtige energiebron voor strijders), Lapacho-schors, zuurzak en ten slotte nog de Physallis angulata: al deze tropische planten zijn buitengewoon gewild (en zijn ook te vinden in een krachtige supercombinatie van het supplement Wild Amazonian Formula).