Welke probiotica bij een urineweginfectie?

Urineweginfectie, blaasontsteking: veelal een vrouwenprobleem

De oorzaken van blaasontsteking

Een blaasontsteking is een ontsteking van de blaas die over het algemeen veroorzaakt wordt door een bacteriële infectie. De bacterie die hierbij het vaakst problemen veroorzaakt, is de Escherichia Coli. Deze bacterie is van nature aanwezig in ons spijsverteringssysteem, en dan met name in het rectum en de dikke darm.

De blaasontsteking ontstaat dus wanneer de van nature in het rectum en darm aanwezige Escherichia Coli migreren naar de omgeving van de geslachtsorganen en vervolgens via de urinebuis omhoogstijgen en zich vestigen op de blaaswand. De bacteriën gaan zich daar vermeerderen, wat leidt tot een urineweginfectie (1).

Urineweginfectie: klachten

Bij een urineweginfectie doen zich verschillende klachten voor die erg vervelend kunnen zijn (2):

• een branderig en pijnlijk gevoel bij het plassen;
• een zwaar gevoel of pijn in de onderbuik;
• sterke aandrang om te plassen, gecombineerd met een zwakke urinelozing;
• troebele urine en/of afwijkende geur van de urine, soms zelfs met sporen van bloed.

Hoewel een urineweginfectie meestal niet ernstig is, kan het in sommige gevallen toch complicaties met zich mee brengen, met name in de nieren. Dat gebeurt wanneer de ziekteverwekkende bacteriën omhoogstijgen via de urineleider naar de nieren. In dat geval kan er een pyelonefritis ontstaan.

Waarom hebben vooral vrouwen last van blaasontstekingen?

Vrouwen hebben een veel kortere urinebuis dan mannen. Omdat de buis zo kort is, kunnen afwijkende bacteriën zich via die weg gemakkelijker vestigen in de blaas.

Bovendien liggen de vagina en de anus dicht bij elkaar, waardoor bacteriën zich gemakkelijker kunnen verspreiden: ze migreren via de hydrolipide biofilm tussen de anus en de vagina en besmetten zo de urinebuis.

Trouwens, tijdens de zwangerschap, maar ook tijdens de menopauze zorgen hormonale veranderingen ervoor dat er een vernauwing van de urineleider kan ontstaan (en er dus niet goed uitgeplast kan worden). Dit bevordert de ontwikkeling van pathogene bacteriën in de blaas (omdat deze bacteriën normaal gesproken bij het plassen uit de blaas verwijderd worden) (3-4).

Ten slotte is het zo dat de opening van de urinebuis tijdens geslachtsverkeer sterk wordt blootgesteld aan ziekteverwekkers en besmet kan raken. Ook dat kan leiden tot urineweginfecties.

Behandelingen van urineweginfecties

Antibiotica

Bij een bacteriële urineweginfectie die veroorzaakt wordt door de Escherichia Coli is de enige behandeling die door de gezondheidsinstanties wordt aangeraden een antibioticakuur, vaak middels een enkele dosis, waarna de klachten van een blaasontsteking binnen enkele dagen verdwijnen (5).

Goed drinken

Over het algemeen adviseert men ook om goed te drinken: door veel te drinken moet men vaker plassen, wat ervoor zorgt dat de ziekteverwekkende bacteriën uit de blaas afgevoerd kunnen worden.

Vanuit die gedachte adviseren sommige artsen het gebruik van urineafdrijvende planten om zo de hoeveelheid urine die afgevoerd wordt te vergroten (denk aan paardenbloem, heermoes, klis, etc.).

Cranberry, zonnehoed en groen anijszaad: traditioneel gebruik

De cranberry (in het Nederlands ook bekend als de veenbes) is een klein zuur besje dat in Noord-Amerika veelvuldig op het menu staat. Zoals de naam al doet vermoeden groeit het besje in veengebieden. De laatste jaren is de cranberry ongekend populaire geworden. Het wordt beschouwd als superfood, en dat is geen wonder: het besje zit boordevol vitamine C en antioxidanten.

De cranberry is vooral vermaard vanwege het vermogen het ontstaan van blaasontstekingen tegen te gaan, met name dankzij de grote hoeveelheden aan proanthocyanidines, die het bevat. Dit zijn polyfenolen die zouden voorkomen dat de E.Coli zich zou kunnen hechten aan de blaaswand. Op dit moment wordt deze reputatie echter nog niet bevestigd door de EFSA (6).

De WHO erkent echter wel het gebruik van een aantal planten die urineweginfecties zouden kunnen verlichten of voorkomen. Het gaat dan met name om zonnehoed en groene anijs, die over antibacteriële eigenschappen zouden beschikken en het immuunsysteem zouden stimuleren. Er bestaan nog andere natuurlijke remedies tegen blaasontsteking en andere uitstekende natuurlijke producten die kunnen helpen het algehele urinewegstelsel gezond te houden (zoals de krachtige combinatieformule Complete Uricare).

Probiotica tegen urineweginfecties?

En hoe zit het dan met probiotica? Kunnen ze ons helpen urineweginfecties te bestrijden?

Om te beginnen is het zo dat er onderzoeken zijn die wijzen op het bestaan van een urinefora (7) (oftewel een microbioom in de blaas). Het bestaan van een vaginale microbioom (meestal 'vaginale flora' genoemd) is al uitgebreid aangetoond.

Sommige stammen van lactobacillen laten dan ook bemoedigende resultaten zien als het gaat om de preventie van urineweginfecties, met name de Lactobacillus rhamnosus GR-1 en de Lactobacillus reuteri RC-14. Deze probiotica kunnen zowel oraal als vaginaal gebruikt worden (8). Een stam die behoort tot die eerste groep van micro-organismen vindt u overigens terug in de krachtige combiformule Vaginal Health, die specifiek is ontwikkeld voor een evenwichtige vaginale flora.

Uit verschillende onderzoeken naar de Lactobacillus crispatus blijkt overigens ook dat het gebruik van deze bacterie middels een vaginale zetpil geassocieerd wordt met een afname van het aantal terugkerende urineweginfecties bij vrouwen in de premenopauze (9-10).

Het is dus een goed idee om de resultaten van uitgebreidere onderzoeken af te wachten om helder te krijgen hoe effectief probiotica is voor de blaas. Er is overigens nog wel een andere belangrijke reden om probiotica te gebruiken bij een urineweginfectie....

Probiotica: voor de microflora in de darm na een urineweginfectie

Mensen die gevoelig zijn voor blaasontstekingen hebben er vaak meerdere keren per jaar last van. En dus krijgen ze vaak meerdere antibioticabehandelingen per jaar voorgeschreven. Het is echter aangetoond dat antibioticabehandelingen de microbioom in de darm flink kunnen beschadigen (11).

In dat licht kan de inname van probiotica bijdragen aan het in stand houden van een normale microbioom in de darm, voor- maar vooral na een antibioticabehandeling voor blaasontsteking (12). Denk bijvoorbeeld aan de probiotica in Probio Forte of aan Full Spectrum Probiotic Formula (dat naast andere micro-organismen ook de hierboven genoemde Lactobacillus crispatus bevat).

Goed zorgen voor de vagina en de vulva: een paar adviezen

Naast de curatieve behandelingen, zijn er ook een paar goede gewoontes die u kunnen helpen de kans op het ontstaan van urineweginfecties te verkleinen. Het gaat daarbij met name om een paar gezonde gewoontes die goed zijn voor het vaginale gebied.

We hebben ze voor u samengevat in 6 handzame tips!

1. het advies luidt om minimaal eenmaal per dag en maximaal tweemaal per dag een reiniging uit te voeren van uw intieme zone: een te intensieve reiniging van de vulva kan droogheid in de hand werken, en dat is een ideale basis voor infecties;
2. over het algemeen geldt het advies om hiervoor een speciaal en mild product te gebruiken, maar in elk geval geen agressieve zeep of andere, 'exotische' producten;
3. juist dankzij de specifieke vaginale flora is de vagina 'zelfreinigend'. U dient dus niet de douchestraal naar binnen te richten in uw vagina, want daarmee zou u de natuurlijke vaginale flora 'weg kunnen spoelen'
4. om eventuele ziekteverwekkers af te voeren uit de urinebuis is het aan te raden om na het geslachtsverkeer te gaan plassen;
5. tenslotte dient u na een toiletbezoek het gebied te reinigen door van voor naar achter te vegen om te voorkomen dat bacteriën in de vulva terechtkomen;
6. tijdens de geslachtsgemeenschap dient u nooit tot een vaginale penetratie over te gaan NADAT u anale seks heeft gehad zonder dat het voorwerp/lichaamsdeel grondig is gereinigd: een dergelijke handeling zorgt namelijk voor een onvermijdelijke besmetting van de urinebuis en de vagina met pathogene bacteriën.

De vaginale flora bestaat overigens vooral uit de bacteriën Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus salivarus, Lactobacillus casei, Lactobacillus acidophilus en Bifidobacterium lactis, dus veel vrouwen gebruiken regelmatig een probioticakuur waarin deze micro-organismen zijn opgenomen (zoals Vaginal Health). Zo zorgen ze voor de gezondheid van hun vaginale microbioom (13).