De chemie achter de liefde....wij onthullen het geheim

De vonk slaat over: het evenwicht tussen noradrenaline en dopamine

Soms is een blik genoeg, een gezicht en/of een lichaam waarvan de symmetrische trekken voldoen aan de schoonheidscriteria waarvan we ons niet eens bewust zijn. Meer is er niet nodig om onze orbitofrontale cortex te activeren en onze bijnieren aan te zetten tot de aanmaak van noradrenaline.

Deze chemische boodschapper van stress is verwant aan adrenaline en brengt een algeheel gevoel van beroering met zich mee: het hart gaat tekeer, de pupillen worden wijder, de wangen worden roder, de eetlust neemt af en de slaap is ver te zoeken.

Dit plotselinge shot van noradrenaline brengt ons in een shocktoestand en normaliter zouden we hiervan meteen op de vlucht slaan. Maar daar heeft de natuur iets op bedacht! Want na deze opwindende uitbarsting volgt de afgifte van het hormoon van het plezier, dopamine. Dat motiveert ons en geeft ons de moed om het object van ons verlangen tegemoet te treden en het avontuur aan te gaan, helemaal als er een klik is... (1).

De liefdesdaad: een hormonale explosie

Is het contact eenmaal gelegd, dan voeren beide partners hun huwelijksdans uit, gestimuleerd door het voortplantingsinstinct dat ons mensen eigen is en dat leidt tot de seksuele daad (2).

Hiervoor wordt dopamine ook nog eens ondersteund door testosteron, en in mindere mate, door oestrogeen. Dat gebeurt zowel bij mannen als bij vrouwen. Wie meer wil weten over testosteron kan dat in ons blog lezen over de de 5 beste testosteronboosters. Men denkt dat het verlangen het gevolg is van een onbalans die er ontstaat tussen de mechanismen van de 'prikkelende stoffen' (dopamine, testosteron, oestrogeen) en de mechanismen van de zogenaamde 'remmende stoffen' (met name serotonine, prolactine en opioïden).

Hoe het ook precies werkt, duidelijk is wel dat het seksuele contact kan uitmonden in twee direct effecten:

• de afgifte van een grote hoeveelheid dopamine, met name wanneer er sprake is van een orgasme;
• De aanmaak van oxytocine, het bekende hormoon van de liefdevolle verbinding.

Dopamine activeert ons beloningscircuit: onze seksuele partner wordt gelinkt aan plezier en aan een fysiologische beloning; wanneer de partner afwezig is, leidt dit tot een gevoel van gemis. Het hormoon oxytocine werkt op een andere manier. Het is meer gekoppeld aan onze kindertijd en zorgt voor verbinding. Het zorgt er ook voor dat men de partner gaat missen wanneer deze afwezig is (3).

In beide gevallen is de kans groot dat er zich bij de afwezigheid van het object van de liefde een bijzondere reactie voordoet: het serotoninegehalte keldert naar beneden... net als bij mensen die lijden aan een depressie. We missen die persoon enorm!

Het is leuk om te weten dat de hormonale ontwikkelingen en het gedrag van verliefden vergelijkbaar is met dat van drugsverslaafden (4)!

Van een gloedvol begin naar een duurzame relatie: welke chemische bestanddelen spelen een rol?

Wanneer deze eerste passievolle periode vol heftige vrijpartijen, blinde liefde (veroorzaakt door oxytocine, niet door de liefde zelf), hevig verlangen en explosieve ontmoetingen voorbij is, dan gaat het stel of uit elkaar, op zoek naar een nieuw hormonaal vuurwerk met een andere partner, of er ontstaat een duurzame relatie... die over een geheel eigen setje van chemische reacties beschikt.

Op de eerste plaats van het podium der chemische stofjes bij een duurzame relatie staat anandamide. Deze neurotransmitter die door het lichaam wordt aangemaakt draagt bij aan de regulering van het humeur, het geheugen en de eetlust, maar ook aan het beheersen van pijn en het reguleren van de cognitie en van emoties (5).

Welnu, het blijkt dat dit molecuul, dat de geliefden tot rust brengt en hen in een gelukzalige staat brengt niets anders is dan een cannabinoïde die het lichaam zelf aanmaakt!

Nu we dat weten, is het duidelijk dat er geen sprake is van magie en dat niets eeuwig duurt: om de gehaltes aan oxytocine, dopamine, anandamide en serotonine in het lichaam van een liefdespartner op peil te houden, is het nodig om dezelfde oorspronkelijk omstandigheden te creëren die dit in den beginne teweeg brachten. Wat de seksualiteit betreft zijn er natuurlijke stimulerende stoffen, zoals damiana (in het Latijns Turnera aphrodisiaca) die daarbij kunnen helpen.

Vriendelijkheid, warme gebaren, liefdevolle blikken, lieve woordjes, even lekker gek doen samen, intieme momenten samen, wederzijdse bewondering, geheimpjes delen, samen dansen, elkaar vasthouden, etc. : tekenen van liefde en tederheid vormen bij uitstek de katalysatoren voor een duurzame en bestendige relatie.