Wat doet ATP in ons lichaam en hoe kunnen we het een boost geven?

ATP: de brandstof van de cellen

Ons lichaam heeft de hele dag energie nodig voor allerlei lichaamsprocessen. Hiervoor gebruikt het lichaam de nucleotide adenosinetrifosfaat (ATP). In zekere zin is dit molecuul de brandstof die de cel nodig heeft om al deze reacties uit te kunnen voeren (1).

Wanneer ATP gehydrolyseerd wordt, staat het een van de drie fosforionen af, waardoor adenosinedifosfaat (ADP) ontstaat. Op deze wijze maakt de stof energie vrij die de cel direct kan gebruiken. Qua energie levert de hydrolyse van ATP tussen de 7 en 15 calorieën op.

Adenosinetrifosfaat: een universele energiebron!

We kennen ATP vooral uit de wereld van de sport, waarbij men vooral geïnteresseerd is in de metabolische routes die de aanmaak van ATP bevorderen. Het is echter belangrijk om te weten dat adenosinetrifosfaat onmisbaar is voor welke lichaamsfunctie dan ook.

Denk aan de vertering, de regulering van de lichaamstemperatuur, het behoud van bepaalde waardes is het bloed, de aanmaak van hormonen , de werking van de hersenen, de activiteit van enzymmechanismen, etc. : ATP is multifunctioneel!

Toch bevat ons lichaam maar weinig ATP.Om die reden zijn er bepaalde biochemische reacties die constant doorlopen om ons lichaam in staat te stellen het ATP-gehalte op peil te houden (2).

De verschillende mechanismen voor de aanmaak van ATP

Het aerobe systeem

Wanneer het lichaam in rust is of zich op een laag niveau inspant, is de energiebehoefte laag. Het lichaam maakt in dat geval gebruik van oxidatie van koolhydraten en vetten in de mitochondriën (de 'energiecentrales' van het lichaam) en maken zo ATP aan: het is het zogenaamde aerobe systeem om ATP aan te maken (3).

Dit systeem kan worden beschouwd als een enorme energievoorraad met een relatief lage aanvoer. Dit systeem wordt dus vooral gebruikt bij langdurige inspanningen.

Het anaeroob-lactische systeem

Als de inspanning matig wordt, dan gaan de cellen glucose gebruiken om ATP aan te maken. Er wordt meer energie aangevoerd vanwege de intensiteit van de inspanning. De door de glycolyse gevormde pyruvaat en waterstofproducten ondergaan een lactaatfermentatie. Dat laatste leidt tot de aanmaak van lactaat (4).

Het anaeroob a-lactische systeem

Tijdens korte maar zeer intensieve inspanningen (sprint, krachttraining, etc.) doet het lichaam een beroep op het anaeroob a-lactische energiesysteem om ATP et produceren.

Deze stofwisselingsroute maakt gebruik van creatinefosfaat als grondstof voor de chemische reactie. De natuurlijke voorraden van creatinefosfaat in ons lichaam zijn echter zeer klein. Het lichaam kan dit systeem dus uitsluitend gebruiken voor zeer korte en intense inspanningen. Het is dus een hele kleine voorraad, maar het levert snel veel energie.

Een van de belangrijkste natuurlijke manieren om de aanmaak van ATP een boost te geven is dus het regelmatig beoefenen van een gematigde fysieke inspanning. Duurtrainingen (hardlopen, snelwandelen, fietsen op een lage intensiteit, etc.) stimuleren namelijk het rendement van het aerobe systeem en zorgen ervoor dat het aerobe systeem sneller en effectiever ATP kan aanmaken in de cellen (5).

Het is eveneens belangrijk om gezond te eten. Voldoende en evenwichtig eten helpt het lichaam bij de aanmaak van ATP.

Voedingssupplementen die de aanmaak van ATP een boost geven

Capsules op basis van ATP

Bij plotselinge vermoeidheid of een daling van de concentratie etc. is het mogelijk een beroep te doen op ATP-capsules!

ATP kan namelijk ook op een volledig gezonde manier geproduceerd worden in een laboratorium. Ons lichaam is in staat dit te gebruiken. Indien nodig kunt u dus een beroep doen op Peak ATP, een gepatenteerde ATP-formule.

Creatine

We weten van creatine vooral dat het in staat is de fysieke prestaties te verhogen bij opeenvolgende series van korte, zeer intensieve inspanningen. Het kan echter ook het effect van training met weerstand op de spierkracht verhogen (zoals krachttraining en fitness) bij volwassen boven de 55 jaar. En dat komt omdat creatine inwerkt op ATP (6-7).

Creatine is namelijk een neefje van de welbekende aminozuren, die bijdragen aan de celstofwisseling en die we voornamelijk vinden in de spiercellen en de hersencellen.

Nu is het zo dat creatine zich in onze cellen verbindt met fosfor. Onder invloed van creatinekinase koppelt de fosforgroep zich vervolgens met een ADP-molecuul, waardoor een nieuw ATP-molecuul ontstaat.

Je kunt dus zeggen dat creatine voor nieuwe ATP-aanmaak kan zorgen en zo de fysieke prestaties kan verbeteren tijdens series van korte, intensieve herhalingen. Tijdens de korte rustpauze van de sessie wordt opnieuw ATP opgebouwd dankzij de creatine.

Dat bekent dat creatine eveneens een uitstekend voedingssupplement is voor wie meer 'brandstof' wil voor de dagelijkse activiteiten!

Andere goede voedingssupplementen voor ATP

We willen hier ook de supplementen van D-Ribose noemen, een belangrijk bestanddeel van ATP (8). Daarnaast zorgt L-carnitine, voor het transport van langeketenvetzuren in de mitochondriën ten behoeve van de aanmaak van ATP (9). En ten slotte kan men het buffervermogen van de spieren ondersteunen en de eliminatie van protonen bevorderen door de consumptie van alkalisch water, wat eveneens leidt tot een verhoging van de aanmaak van ATP (10).