Wereldwijde traditionele geneeswijzen (Ayurveda, Chinese en Afrikaanse geneeswijzen...)

De traditionele Chinese geneeskunst

De bekendste traditionele geneeskunst is de Chinese: deze eeuwenoude leer kent vele positieve toepassingen voor het lichaam, maar ook voor de geest.

Geschiedenis

De traditionele Chinese geneeskunst is gebaseerd op de basisprincipes van balans, harmonie en energie. De ontwikkeling van deze geneeskunst is te danken aan drie Chinese keizers: Fuxi, Shennong en Huang Di. De eerste geschriften van de geneeskunst dateren uit 1700 tot 1500 voor Chr..

Belangrijkste principes

Volgens de Chinese geneeskunst beschikt het lichaam over wat men noemt 'vitale energie’ - de Qi - die vrijelijk moet kunnen circuleren door het lichaam wil men gezond blijven. De Qi bestaat uit yin, oftewel koude, en yang, oftewel warmte en activiteit. Beide elementen dienen optimaal in balans te zijn.

Een essentieel onderdeel van de Chinese geneeskunst wordt gevormd door de omgeving. Dit omvat onder andere het klimaat, de seizoenen, de plaats waar men woont, maar ook de familie waartoe men behoort en de erfelijke factoren die men mee heeft gekregen. Wanneer er een situatie van onbalans ontstaat, is het lichaam in staat zelf de balans weer te vinden en zichzelf automatisch en op natuurlijke wijze te genezen. De Chinese geneeskunst is dus vooral op zoek naar het voorkomen van ziekte en pijn in plaats van het te genezen. Het is vooral gericht op het zelfherstellende vermogen waarover we allemaal zouden beschikken.

De toegepaste zorg

In de Chinese geneeskunst zijn er tal van toepassingen en specifieke behandelingen die afgestemd worden op de persoonlijke behoeften, maar ook op het niveau van de vitale energie van het individu. Zo kan men bijvoorbeeld gebruik maken van acupunctuur op specifieke punten van het lichaam (ook wel meridianen genoemd) om zo de vrije circulatie van de Qi te bevorderen. Acupunctuur wordt veel gebruikt voor het verzachten van KNO-aandoeningen, spanningen en verteringsproblemen.

De Tui na-massage is een ander essentieel onderdeel van de traditionele Chinese geneeskunst. Deze massage maakt eveneens gebruik van de acupunctuurpunten en combineert dit met de toepassing van specifieke zalven en balsems op de huid, afhankelijk van de aard van de klachten.

Ten slotte gebruikt men nog de voeding, waarmee men de voorkeur geeft aan bepaalde voeding die meer yin, of juist meer yang is. Men beoefent eveneens rustige vormen van sport, zoals Qi gong en Tai Chi om de geest en de emoties tot rust te brengen.

Veel gebruikte planten en werkstoffen

China is zeer rijk aan medicinale planten die traditioneel gebruikt worden om pijn te voorkomen en te bestrijden. Een van de planten die een belangrijke plaats innemen, is de ginseng, die bijdraagt aan de ondersteuning van het immuunsysteem, de cognitie en de vitaliteit (1). We vinden het vandaag de dag in de vorm van een voedingssupplement (zoals Ginseng 30 %, dat een hoog gehalte aan ginsenosides heeft).

Natuurlijk noemen we hier ook ginkgo biloba, de boom die al eeuwenlang wordt gecultiveerd in China. De zaden en de bladeren van deze plant worden in de Chinese geneeskunst gebruikt omdat ze buitengewoon rijk zijn aan flavonoïden. De supplementen van ginkgo dragen met name bij aan een goede bloedsomloop, een goed geheugen en een gezond mentaal evenwicht (kies bijvoorbeeld voor Ginkgo biloba) (2).

De traditionele Indiase geneeskunst

De ayurveda laat zich inspireren door de natuur en de elementen: aarde, water, lucht en vuur. Hiermee wordt de constitutie van elke persoon bepaald. De constitutie wordt onderverdeeld in 3 categorieën: Vata, Pitta en Kapha.

Geschiedenis

Het woord 'ayurveda' is een samentrekking van ayur (wat 'leven' betekent) en veda'(wat wetenschap betekent). Het is een gangbare term geworden voor de aanduiding van de traditionele Indiase geneeskunst , oftewel de ayurveda. Net als voor de traditionele Chinese geneeskunst, geldt ook voor de ayurveda dat deze al een eeuwenlange traditie kent: de allereerste sporen van de ayurveda gaan meer dan 5.000 jaar terug.

Belangrijkste principes van de ayurveda

Men begint in de ayurveda altijd met een diagnostische balansbepaling waarin wordt vastgesteld over welke soort constitutie de persoon beschikt, waarna de behandeling kan worden toegepast om het lichaam bij eventuele problemen weer in balans te brengen.

Volgens de ayurveda worden alle aandoeningen namelijk gegenereerd door een onbalans in de 'doshas'. Deze onbalans kan ontstaan door de levenswijze of door een ongeschikte voedingswijze. De ayurveda kijkt ook naar de invloed van de seizoenen en naar de specifieke behoefte van ons lichaam in een bepaalde periode van het jaar.

De toegepaste zorg

Net als de traditionele Chinese geneeskunst beschikt ook de ayurveda over verschillende technieken die tot doel hebben het lichaam weer in evenwicht te brengen. In India is de ayurveda echt een manier van leven die zowel het lichaam als de geest beïnvloedt. Bij de ayurveda kan men bijvoorbeeld een specifieke voeding, lichamelijke verzorging en massages aanraden. Ook het gebruik van specerijen, voedingssupplementen en fysieke oefeningen, zoals yoga worden ingezet, vaak in combinatie met meditatiesessies en ontspanningsoefeningen.

Veel gebruikte planten en werkstoffen

In de ayurvedische geneeskunst speelt de natuur de hoofdrol! De planten en essentiële oliën vormen de basis van protocollen die gericht zijn op het herstellen van het evenwicht bij problemen.

Als we een Indiase plant moeten noemen die heel vaak wordt toegepast, dan is het wel de heilige basilicum (ook wel tulsi genoemd). De plant is rijk aan kamfer en is vooral vermaard vanwege de ondersteuning die het biedt bij het kalmeren van de drie doshas, het bevorderen van de vitaliteit en de werking van het immuunsysteem en het versterken van de weerstand tegen stress (u vindt het bijvoorbeeld in de synergetische formule Adaptogenic Potion) (3).

In de ayurvedische geneeskunst komen we naast poeders van planten vaak sidr, brahmi en heel vaak ashwagandha tegen. Deze adaptogene plant wordt al heel lang gewaardeerd vanwege zijn gunstige effecten op de mentale gezondheid, op de ontspanning en op de gezondheid van hart- en bloedvaten (4). We vinden het in de vorm van een supplement dat gestandaardiseerd is met withanolides, de meest actieve ingrediënten van de plant (zoals Super Ashwagandha).

De traditionele Afrikaanse geneeskunst

Men vermoedt dat vandaag de dag zo'n 60 tot 80% van de Afrikanen bij gangbare en goedaardige aandoeningen een beroep doet op traditionele remedies. De traditionele Afrikaanse geneeskunst, die vandaag de dag aangevuld wordt met conventionele behandelingen, wordt nog steeds veelvuldig toegepast en is rijk een weldadige behandelingen.

Geschiedenis

Lang geleden werd de traditionele Afrikaanse geneeskunst vaak beschouwd als tovenarij. Toen AIDS in Afrika zich razendsnel verspreidde, kreeg de traditionele geneeskunst het zwaar te verduren omdat de genezers en zieners geen remedie hadden voor deze ernstige ziekte. Vanuit westers oogpunt kan deze geneeskunst wellicht een obscure indruk maken, want deze geneeskunst staat mijlenver af van de conventionele geneeswijzen. Toch heeft ook deze traditionele geneeskunst ons wel wat tips te bieden.

De belangrijkste principes van de traditionele Afrikaanse geneeskunst

De voorouderlijke Afrikaanse geneeskunst wordt gekenmerkt door zowel spirituele als fytotherapeutische kenmerken als het gaat om de behandeling van ziekten. Ook vandaag de dag zijn er in Afrika nog veel genezers die gebruik maken van bezweringen of betoveringen om een specifiek probleem aan te pakken. De Afrikaanse geneeskunst kenmerkt zich door de zienswijze dat lichaam en geest elkaar aanvullen en dat er steeds interactie tussen beide elementen plaatsvindt.

De toegepaste zorg

De zorg die wordt toegepast in de Afrikaanse geneeskunst is zeer divers. Voor het behandelen van bijvoorbeeld keelpijn of hoofdpijn gebruikt men een brijomslag op basis van bepaalde planten of past men zalven toe. Koorts wordt aangepakt met stoombaden en afhankelijk van de aandoening worden er ook wel vastenkuren en massages voorgeschreven.

Veel gebruikte planten en werkstoffen

Een van de meest gebruikte planten in de Afrikaanse geneeskunst, is de griffonia, waarvan men de zaden gebruikt omdat die zeer rijk aan vitamines, mineralen en hydroxytryptofaan zijn (5-HTP). Laatstgenoemde stof is een voorloper van serotonine (5). We vinden griffonia ook in de vorm van voedingssupplementen die gericht zijn op het verbeteren van de werking van het zenuwstelsel (zoals 5-HTP).

Voor wat betreft desmodium kunnen we stellen dat dit bij voorkeur wordt gebruikt voor de ontgifting van het lichaam. Deze grasachtige plant die oorspronkelijk uit Equatoriaal Afrika komt, wordt door genezers in de vorm van een aftreksel gebruikt omdat het een gunstig effect op de gezondheid van de lever zou hebben (6). Het is beschikbaar in de vorm van een vloeibaar extract (kies bijvoorbeeld voor Desmo Forte™).

Andere befaamde traditionele geneeswijzen uit de rest van de wereld

We zouden hier natuurlijk nog veel meer kunnen vertellen, bijvoorbeeld over de traditionele geneeskunst van de Amerikaanse Indianen, of van de Inuit. En wat te denken van de kennis van de Middeleeuwse kruidenverkopers? En zo zijn er nog veel meer te noemen!

In combinatie met de hedendaagse conventionele geneeskunst zijn de traditionele geneeswijzen nog steeds een rijke bron van toepassingen en werkstoffen afkomstig uit de natuur die ons kunnen helpen lichaam en geest weer in balans te krijgen.