De voordelen van berberine: wetenschap ten dienste van uw stofwisseling

Wat is berberine en waar komt deze werkzame stof vandaan?

Berberine is een alkaloïde van plantaardige oorsprong, met andere woorden een stof die van nature door bepaalde planten wordt geproduceerd.

Het komt met name voor in de wortels, wortelstokken, stengels en schors van verschillende soorten van het geslacht Berberis, maar ook in planten zoals Coptis chinensis of Hydrastis canadensis.

Tot de belangrijkste bronnen behoren de berberis (Berberis vulgaris) en de Indische berberis (Berberis aristata), planten die al sinds lange tijd worden gebruikt in verschillende traditionele geneeskundige systemen, met name de Chinese en de ayurvedische geneeskunde.

Tegenwoordig worden de voordelen van berberine benut in diverse voedingssupplementen. Het wekt bovendien de belangstelling van wetenschappers vanwege de mogelijke werking op verschillende mechanismen die betrokken zijn bij de stofwisseling (1).

Ontdek het voedingssupplement Berberine, een natuurlijk extract van Berberis vulgaris, gestandaardiseerd op 97 % berberine.

Hoe werkt berberine in het lichaam?

Berberine werkt in op verschillende processen die betrokken zijn bij de regulering van de stofwisseling.

Een van de best bestudeerde enzymen is AMPK (AMP-geactiveerd proteïnekinase), een enzym dat fungeert als een echte ‘energiesensor’ van de cellen.

De activering van AMPK bevordert de processen die energie produceren, met name het gebruik van glucose en vetzuren, terwijl bepaalde opslagmechanismen worden geremd.

Experimenteel onderzoek wijst er ook op dat berberine de expressie en translocatie van GLUT4 zou kunnen bevorderen, een transporteur die ervoor zorgt dat bloedglucose de spier- en vetcellen kan binnendringen om daar te worden gebruikt (2).

Ten slotte werkt AMPK samen met andere metabolische routes, waaronder mTOR, dat met name betrokken is bij celgroei en eiwitsynthese (3).

Berberine werkt dus in op een netwerk van mechanismen die bijdragen aan het energie- en metabolisme-evenwicht.

De daadwerkelijke voordelen van berberine voor uw gezondheid

Handhaving van een normale bloedsuikerspiegel

Berberine wordt voornamelijk onderzocht vanwege de werking op het glucosemetabolisme.

Verschillende klinische onderzoeken en meta-analyses tonen aan dat het kan bijdragen aan het reguleren van de nuchtere en postprandiale bloedglucosespiegel (4).

Dit effect is te verklaren doordat berberine de afbraak van glucose zou bevorderen en invloed zou hebben op de insulinegevoeligheid en de glucoseproductie door de lever.

Berberine mag echter niet worden beschouwd als een vervanging voor de medische behandeling van een gediagnosticeerde bloedsuikerstoring.

Regulering van het lipidenprofiel en het cholesterolgehalte

Volgens de beschikbare wetenschappelijke gegevens zou berberine ook kunnen bijdragen aan een beter evenwicht van de bloedlipiden.

Verschillende meta-analyses melden een daling van het totale cholesterol en LDL-cholesterol, evenals een afname van de triglyceriden na suppletie met deze werkzame stof.

De werking zou met name te danken zijn aan een betere afvoer van LDL-cholesterol door de lever en aan een regulering van de fysiologische lipidesynthese (6).

Ondersteuning van de leverfunctie

De lever speelt een centrale rol in de suiker- en vetstofwisseling.

Berberine wordt met name onderzocht in het kader van metabole leververvetting (ook wel NASH genoemd), die wordt gekenmerkt door een overmatige ophoping van vetten in de lever.

Klinische gegevens suggereren dat het zou kunnen bijdragen aan het verminderen van de ophoping van leverlipiden en aan het verbeteren van bepaalde markers van de leverfunctie, met name de enzymen ALAT, ASAT en GGT (7).

Deze effecten lijken deels verband te houden met de werking ervan op de vetstofwisseling en de insulinegevoeligheid.

Microbiota en darmgezondheid: een onderbelichte beschermende werking

Berberine wordt na orale toediening nauwelijks opgenomen en blijft in aanzienlijke hoeveelheden in de darm achter.

Daarom wordt het onderzocht op zijn mogelijke effecten op de samenstelling en activiteit van bepaalde bacteriële populaties binnen de darmmicrobiota.

Proeven bij mensen bevestigen een beïnvloeding van de darmflora, hoewel de waargenomen veranderingen niet altijd dezelfde zijn, afhankelijk van de onderzochte populaties.

Berberine zou met name de productie van kortketenige vetzuren (KKVZ), waaronder butyraat, kunnen beïnvloeden (8).

Dit type verbinding draagt bij aan het behoud van de darmbarrière en zou zo kunnen helpen de toename van de doorlaatbaarheid ervan te beperken.

Dit beschermende effect wordt echter vooral ondersteund door preklinische gegevens en moet nog worden bevestigd door meer studies bij mensen.

Berberine versus farmaceutische middelen die de bloedsuikerspiegel beïnvloeden

Berberine wordt soms vergeleken met bepaalde stoffen die worden voorgeschreven om de bloedsuikerspiegel te reguleren, omdat hun metabolische effecten enkele overeenkomsten vertonen.

Toch zijn hun werkingsmechanismen niet identiek en verschilt ook hun farmacokinetiek.

De ene wordt in het laboratorium gesynthetiseerd om een precieze en gerichte werking op de cellen uit te oefenen.

De andere wordt op natuurlijke wijze door het lichaam gemetaboliseerd, maar heeft een lagere biologische beschikbaarheid.

Daarom mag suppletie met berberine nooit in de plaats komen van een voorgeschreven medicamenteuze behandeling om de bloedsuikerspiegel onder controle te houden.

Berberine en gewichtsverlies: wat kun je er nu echt van verwachten?

Berberine wordt soms vergeleken met GLP-1-analoga zoals semaglutide, die rechtstreeks inwerken op de receptoren van dit hormoon, met name om de eetlust te verminderen, het verzadigingsgevoel te verlengen en de maaglediging te vertragen.

Berberine werkt echter via heel andere mechanismen, die voornamelijk verband houden met de regulering van het energiemetabolisme.

Hoewel experimentele studies suggereren dat het de afscheiding van GLP-1 kan beïnvloeden (9), betekent dit nog niet dat het een equivalent is van semaglutide.

Wat betreft een specifiek effect op gewichtsverlies zijn de resultaten veel bescheidener.

Een recente meta-analyse van 23 gerandomiseerde onderzoeken constateert een gemiddelde afname van het lichaamsgewicht met ongeveer 0,9 kg, evenals een lichte daling van de BMI en de tailleomtrek (10).

Berberine moet dus eerder worden beschouwd vanwege zijn werking op de glucose- en vetstofwisseling dan als een eetlustremmer of middel dat de vetverbranding bevordert.

De uitdaging van de opname: waarom zijn de biologische beschikbaarheid en de vorm van het voedingssupplement cruciaal?

Wat suppletie betreft, heeft berberine een belangrijke beperking: de orale biologische beschikbaarheid is laag.

Slechts een klein deel van de ingenomen hoeveelheid komt in de bloedbaan terecht, met name vanwege een beperkte opname in de darmen en een aanzienlijk metabolisch gebruik (11).

Om dit probleem te omzeilen en de effecten van regelmatige inname te optimaliseren, maken sommige formuleringen gebruik van een liposomale of fytosomale formulering, of een formulering met silymarine, om de opname in de darmen te verbeteren.

Een farmacologisch onderzoek bij gezonde vrijwilligers toonde aan dat de biologische beschikbaarheid bij een fytosomale formulering van berberine ongeveer 10 keer hoger was dan bij klassieke berberine (12).

Ontdek het voedingssupplement Berberine Max Bioactivity, samengesteld met het gepatenteerde actieve bestanddeel Berbevis™ en de Berberine Indena Phytosome™-technologie, om de biologische beschikbaarheid van berberine te optimaliseren.

Veiligheid, advies van het ANSES en contra-indicaties

In haar advies over berberine benadrukt de ANSES dat bij volwassenen farmacologische effecten kunnen worden waargenomen vanaf een dosis van 400 mg per dag.

De instantie geeft tevens aan dat er mogelijk bijwerkingen kunnen optreden vanaf 600 mg per dag, zonder echter te spreken van toxiciteit.

Er kunnen met name maag- en darmklachten, hypoglykemie of hypotensie optreden.

Bovendien kan berberine een wisselwerking hebben met talrijke geneesmiddelen, waaronder bepaalde middelen voor de behandeling van de bloedsuikerspiegel, statines en immunosuppressiva.

Uit voorzorg raadt het ANSES supplementen met berberine af voor zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven, voor kinderen en adolescenten, en voor mensen die onder behandeling zijn voor diabetes of lever- of hartaandoeningen (13).

Dosering: hoe kiest u de juiste dosering berberine?

Er bestaat geen universele dosering voor berberine.

De doses die in klinische studies worden gebruikt, variëren sterk, afhankelijk van het beoogde doel en de samenstelling.

In onderzoeken naar de koolhydraatstofwisseling liggen de meest gangbare doseringen rond de 900 tot 1.500 mg per dag, meestal verdeeld over meerdere innames (14).

Bovendien is de hoeveelheid berberine niet het enige dat telt: ook de vorm en de biologische beschikbaarheid zijn van belang.

Een geoptimaliseerde formulering kan dus worden aangeboden in een lagere dosis dan een klassiek extract.

Het is daarom raadzaam om de dosering van het gekozen supplement te volgen en, in geval van een behandeling of een risicosituatie, advies in te winnen bij een zorgverlener.

Waar zijn berberine-supplementen van hoge zuiverheid te vinden?

Hoogwaardige berberinesupplementen zijn verkrijgbaar bij fabrikanten van voedingssupplementen die erop letten dat hun producten een premiumformule hebben.

Deze kunnen worden verkocht in een klassieke vorm die voornamelijk berberine bevat.

Ontdek het voedingssupplement Berberine, op basis van een extract van Berberis vulgaris dat tot 97% gestandaardiseerd is, voor een uitzonderlijke zuiverheid.

Het kan ook zo worden samengesteld dat het een optimale biologische beschikbaarheid biedt.

Ontdek het voedingssupplement Berberine Max Bioactivity, waarvan de samenstelling een 10 keer hogere biologische beschikbaarheid biedt dan bij standaard berberine.

Daarnaast bevatten diverse voedingssupplementen berberine als actief bestanddeel in een formule met meerdere werkzame stoffen die gericht is op een specifieke behoefte.

Ontdek het afslankingsvoedingssupplement GLP-1 Booster Formula, op basis van berberine, kaneel, groene thee en ingrediënten die zijn onderzocht op hun effecten op het verzadigingsgevoel en de stofwisseling van macronutriënten.

Ontdek het voedingssupplement Myo + D-Chiro Inositol Ovarian Complex, dat berberine en ingrediënten bevat die zijn onderzocht in het kader van de vrouwelijke cyclus en vruchtbaarheid, met name bij PCOS.

Ontdek het voedingssupplement Longevity Nutrients, dat berberine en stoffen bevat die zijn onderzocht op hun mogelijke anti-aging-effecten.