5 planten met erkende gunstige effecten op de gezondheid van urinewegen

Iedereen, ongeacht de leeftijd, kan last krijgen van de urinewegen. Het kan gaan om vervelende klachten bij een blaasontsteking, maar ook om aandoeningen van de prostaat. De gevolgen van klachten aan de urinewegen kunnen buitengewoon ernstig zijn en kunnen zelfs nierfalen veroorzaken.

Er zijn planten die door de wetenschap erkend worden als preventief middel. Ze kunnen worden ingezet om de complicaties bij de verschillende aandoeningen te helpen voorkomen.

Cranberry

Cranberry, in het Nederlands ook wel bekend onder de naam veenbes wordt met name aangeraden voor mensen die last hebben van steeds terugkerende urineweginfecties. Een urineweginfectie is een pijnlijke aandoening die veroorzaakt wordt door bacteriën van buitenaf. Deze bacteriën dringen naar binnen en koloniseren de urinewegen. Een infectie kan verschillende onderdelen van de urinewegen aantasten: de nieren, de blaas en de verschillende kanalen (ureter, tussen nieren en blaas, en urethra, tussen de blaas en de buitenwereld). Met name vrouwen hebben last van urineweginfecties. Dit komt vooral omdat hun urethra veel korter is dan die van mannen. De weg die de bacteriën moeten gaan om het gebied te koloniseren is dus korter.

Het sap van cranberries wordt al enkele jaren onderzocht vanwege de gunstige eigenschappen in de strijd tegen urineweginfecties (1). De cranberry bevat verschillende gunstige moleculen, waarvan de proanthocyanidinen worden gezien als polyfenolen met een antioxidatieve werking. Ze zorgen ervoor dat de bacteriën zich niet kunnen hechten aan de wanden van de urineleiders. Ze worden daarbij geholpen door een zeer specifieke soort polysachariden, namelijk de arabino-xyloglucanen (2). De werkstoffen van de cranberry zijn eveneens vermaard vanwege hun vermogen de kans op de terugkeer te verlagen als men reeds een of meerdere blaasontstekingen heeft gehad.

De praktijk: 250 tot 500 milliliter cranberrysap per dag of een gelijke dosis in de vorm van een supplement (bij voorkeur Cran-Max®). Dit zou voldoende moeten zijn om een terugkerende urineweginfectie te bezweren. Het grote voordeel van cranberries is dat er geen contra-indicatie is voor zwangere en zogende vrouwen.

De basterdwederik

De basterdwederik is een grasachtige plant met kleine roze bloemetjes. Deze plant is vooral aanbevelenswaardig voor mannen, en dan met name voor mannen die lijden aan een goedaardige hypertrofie van de prostaat. Deze aandoening, die men met name ziet bij mannen boven de zestig, uit zich met name door een toename van de prostaatomvang. Deze vergroting is te wijten aan een abnormale niet-carcinogene celgroei in de prostaat. Wordt de omvang van de prostaat te groot, dan kan dit de afvoer van urine belemmeren. Het zorgt ervoor dat men zeer vaak aandrang voelt om te plassen. Ook het volume dat kan worden afgevoerd kan problematisch worden en er kan sprake zijn van pijn bij het plassen.

Hoe werkt basterdwederik? De plant bevat oenotheïnes. Deze polyfenolen remmen twee enzymen die verantwoordelijk zijn voor de proliferatie van de prostaatcellen (3). De basterdwederik zorgt ervoor dat de prostaat dus gemakkelijker kan 'slinken'. De plant heeft overigens ook ontstekingsremmende effecten, waardoor het kan inwerken op prostatitis, een aandoening die de goedaardige hypertrofie van de prostaat kan verergeren (4).

De praktijk: de basterdwederik dient bij voorkeur ingenomen te worden in de vorm van een kruidenthee die getrokken wordt van alle bovengrondse delen van de plant. Drink deze kruidenthee een tot tweemaal daags.

Orthosiphon

Orthosiphon, ook wel Javathee genoemd, is een plant die in de traditionele geneeskunst in India en Indonesië wordt toegepast. De plant staat bekend om de urineafdrijvende eigenschappen: orthosiphon stimuleert de nierwerking en bevordert de urineaanmaak. Een werking die helpt bij de snelle afvoer van bacteriën, met name van de bacteriën die een urineweginfectie veroorzaken. De urineafdrijvende werking van orthosiphon zorgt er ook voor dat zich minder snel nierstenen kunnen vormen, mocht men daar gevoelig voor zijn (5).

De praktijk: gebruik Javathee in gedroogde vorm en zet er kruidenthee van. U kunt eveneens capsules innemen. Let echter op indien u een nieraandoening heeft of vocht vasthoudt: orthosiphon wordt in dat geval afgeraden. Ook wordt het afgeraden voor mensen die jonger dan achttien zijn. Vraag uw apotheker om advies indien u orthosiphon voor therapeutische doeleinden wilt gebruiken.

De berendruif

De berendruif is te herkennen aan zijn kleine rode besjes. Maar vooral de stof arbutoside maakt deze plant interessant: deze suikersoort transformeert zich na de omzetting door darmbacteriën namelijk in hydroquinone. Deze stof heeft krachtige antibacteriële eigenschappen voor de urinewegen doordat het direct vier ziekteverwekkers aanvalt die betrokken zijn bij een blaasontsteking. Het is zonder enige twijfel een interessant middel dat een alternatief zou kunnen zijn voor antibiotica, mits het onder medisch toezicht wordt gebruikt (6).

De praktijk: het blad van de berendruif leent zich uitstekend voor een kruidenthee. Drink drie of vier kopjes per dag; daarnaast zijn er voedingssupplementen ontwikkeld in de vorm van capsules of ampullen. Let op: hydroquinone is op de langere termijn toxisch. Gebruik het dus niet langer dan enkele weken. Zwangere en zogende vrouwen en kinderen jonger dan 11 jaar dienen geen berendruif te gebruiken, ook niet voor een kortere periode.

Pompoenpitolie

Deze plantaardige olie is voor iedereen met urinewegproblemen een aanrader. Bij de man bestrijdt deze olie de goedaardige hypertrofie van de prostaat en de kenmerkende verschijnselen die hier bij horen (celproliferatie en ontstekingen). Het verbetert bovendien eventuele klachten bij het plassen (7). Zowel voor de man als de vrouw heeft deze olie antibacteriële effecten als het gaat om de specifieke stammen die actief zijn in de urinewegen. Het helpt eveneens bij de beheersing van een hyperactieve blaas, oftewel de zeer dringende en frequente behoefte om te plassen, ook 's nachts (8). Ten slotte heeft de pompoenpitolie urineafdrijvende effecten die het volume van de urineafvoer doen toenemen. Hierdoor krijgen bacteriën minder kans zich in dit gebied vast te zetten (9).

De praktijk: pompoenpitolie dient puur te worden ingenomen en wordt goed verdragen door het lichaam. Het is te koop in flessen en kan worden toegevoegd aan de dagelijkse voeding, maar men vindt het ook in de vorm van supplementen: Pumpkin Seed Oil 500 mg verrijkt met vitamine E.

Wie de ongemakken van een urineweginfectie wil voorkomen, zorgt daarnaast voor een goede hygiëne, neemt voldoende vocht in en maakt gebruik van fytotherapie. Blijven de problemen aanhouden, of weet u niet zeker hoe ernstig uw klachten zijn of welke behandeling u moet volgen, aarzel dan niet om contact met uw arts op te nemen.