Vaginale probiotica: wat kiest u voor uw intieme flora?

Wat bedoelen we precies met 'vaginale flora'?

De vaginale flora, dat is het geheel aan micro-organismen dat samenleeft in de vagina. Om het simpel te zeggen: het is de natuurlijke flora in de vagina, zoals de darmen ook hun eigen flora hebben.

De functie van deze flora is tweeledig: bescherming van het vaginale slijmvlies tegen ziekteverwekkers met de vorming van een biologische film op de vaginawand en instandhouding van de pH tussen de ideale waarden (tussen 3,5 en 4,5) (1).

Dit belangrijke ecosysteem staat garant voor de gezondheid van de vagina. Helaas raakt dit systeem niet zelden uit balans: we spreken dan van een dysbiose. Deze onbalans wordt meestal veroorzaakt door hormonale- en omgevingsfactoren, zoals de inname van medicijnen, stress, vermoeidheid of een onjuiste vaginale hygiëne (2).

Wanneer bepaalde bacteriestammen de overhand nemen, dan ontstaat er een vaginale dysbiose en kunnen zich allerhande gynaecologische problemen of klachten aan de urinewegen voordoen (3). Als deze problemen steeds weer terugkeren, dan kan dit een vervelend gevoel geven in de genitale zone en kan het een issue worden in voor het seksleven van de vrouw.

De gezonde micro-organismen in de vaginale flora

200! Dat is de huidige inschatting van de hoeveelheid verschillende bacteriën die leven in de vaginale flora (4). Maar welbeschouwd is een gezonde intieme flora in werkelijkheid veel minder divers.

De melkzuurbacteriën (lactobacillen) zijn namelijk met een percentage van 90% veruit in de meerderheid. Dit beschermende bataljon vormt wat men noemt de flora van Döderlein.

Hoewel de flora van elke vrouw een unieke samenstelling heeft, zien we bij elke vrouw dat er tussen de 1 en 4 stammen dominant zijn, waaronder de Lactobacillus jensenii, de Lactobacillus gasseri, de Lactobacillus crispatus en de Lactobacillus iners (5).

Andere gunstige melkzuurbacteriën die de vaginale flora bevolken zijn de L. acidophilus, de L. casei, L. Plantarum, de L. rhamnosus en de L. salivarius, die in verschillende gebieden van ons lichaam voorkomen (zoals in de mondholte en in het spijsverteringsstelsel) (6).

Let op: De samenstelling van het vaginale milieu is in hoge mate afhankelijk van de oestrogeenafscheiding (7). Tijdens de menstruatiecyclus, de zwangerschap en de menopauze kan de afgifte van oestrogeen sterk variëren.

Welke soort vaginale probiotica kiest u?

Het doel van de vaginale probiotica is het fysiologische milieu weer van goede micro-organismen te voorzien, zodat deze natuurlijke omgeving weer in balans komt.

Wilt u een optimale effectiviteit, dan gaat u natuurlijk vooral voor de hiervoor genoemde lactobacillen. U moet bedenken dat ook andere soorten melkzuurbacteriën, zoals bifidobacteriën (gebruikt voor de fermentatie van yoghurt) zich ook vasthechten aan de vaginawand. Ook deze bacteriën dragen bij aan een optimaal resultaat van uw speciale kuur voor het vaginale milieu (8).

Maar niet alleen de keuze van de soort bacteriën is belangrijk, ook het stimuleren van de hechting van de bacteriën aan de slijmvliezen is van groot belang. Wie dit delicate proces wil verbeteren, kan kiezen voor een formule met prebiotica. Dit zijn stoffen die de ontwikkeling en de groei van weldadige bacteriën stimuleren (9).

Ten slotte zijn er twee verschillende manieren om vaginale probiotica te gebruiken: de vaginale toediening (met behulp van een vaginale zetpil) en de meer traditionele orale toediening (capsules, tabletten...). De eerste toepassing is een directere vorm, de tweede is eenvoudiger. U kunt zelf kiezen welke toepassing het beste bij u past.

Dankzij de combinatie van 5 bekende melkzuurbacteriën (Lactobacillus rhamnosus, Bifidobacterium lactis, Lactobacillus salivarius, Lactobacillus acidophilus en Lactobacillus casei) vormt het oraal in te nemen supplement Vaginal Health de perfecte formule met 'goede bacteriën' voor het vaginale milieu. Het bevat een hoog gehalte van maar liefst 5 miljard micro-organismen per capsule (10). Het bevat eveneens fructo-oligosachariden, oftewel suikers die niet door ons lichaam verteerd kunnen worden. Deze stoffen zorgen ervoor dat de bacteriën goed kunnen groeien (11).

Tips voor een gezonde intieme zone

Ook in het dagelijks leven kunt u een paar goede gewoontes aanleren die u helpen uw vaginale milieu in balans te houden:

• maak geen gebruik van vaginale douches, want die verstoren het intieme milieu en hinderen de vagina bij het uitvoeren van het natuurlijke, zelfreinigende proces (12);
• verzorg uw genitaliën een maal daags (niet meer en niet minder) met behulp van een zachte, overvette zeep. Om het bacteriële milieu in balans te houden mijd u echter antibacteriële producten. Ook vaginale lavage met water dient u te vermijden, aangezien dit de hydolipide film van de huid aantast (13);
• probeer te stoppen met roken. Nicotine kan het oestrogeengehalte verlagen, en juist het oestrogeengehalte is belangrijk voor de ontwikkeling van lactobacillen (14);
• verminder de suikerinname. De link tussen voeding en vaginale dysbiose is nog niet duidelijk vastgesteld, maar een koolhydraatrijk dieet zou de groei van schimmels (zoals de Candida albicans) kunnen bevorderen (15);
• gebruik geen antibiotica als zelfmedicatie. Soms zijn antibiotica nodig voor het bestrijden van een bacteriële infectie, maar sommige vormen van antibiotica kunnen de vaginale flora veranderen of aantasten (16). Bent u van nature gevoelig voor aandoeningen van de urinewegen of heeft u snel last van vaginitis of vaginale schimmel, praat er dan over met uw arts en overleg of u hiervoor preventieve middelen kunt gebruiken.
• om te voorkomen dat het genitale milieu te veel gaat 'broeien' kunt u deze zone wat meer 'luchten' door 's nachts zonder ondergoed (of met een wijde slip) te slapen (17).