Alcohol en melatonine, gaat dat samen?

Hoe zat het ook alweer met melatonine?

De neurotransmitter melatonine wordt van nature aangemaakt door de epifyse (een klein kliertje in de hersenen) zodra het natuurlijke licht afneemt. De stof bevordert het inslapen. Het wordt dan ook vaak het slaaphormoon genoemd.

Maar indirect zorgt melatonine ook voor het ontwaken. In de nacht neemt de melatonineconcentratie namelijk af terwijl de hoeveelheid cortisol toeneemt. Het kruisen van de twee concentratiebogen van deze hormonen zorgt voor het ontwaken. Om die reden schrijven wetenschappers aan melatonine een zogenaamde 'chronobiotische activiteit' toe. Daarmee bedoelt men dat de stof bijdraagt aan de synchronisatie van de biologische klok met het 24-uursritme.

De melatoninesupplementen worden dan ook gebruikt door mensen met slaapproblemen. Deze supplementen verminderen de tijd die nodig is om in slaap te komen en verlichten de subjectieve effecten die men ervaart bij tijdsverschillen (zoals een jetlag) (1-3).

Alcohol en melatonine: het kan....maar liever niet

In principe is het niet dramatisch wanneer u een beetje alcohol drinkt tijdens een kuur van melatonine (of wanneer u af en toe eens een melatoninetablet neemt als u gedronken heeft). Toch wordt de combinatie melatonine en alcohol niet aangeraden.

Alcohol kan namelijk de effecten van melatonine versterken of juist afzwakken. Deze combinatie kan tot bijwerkingen leiden, zoals duizeligheid, nare dromen, slaperigheid overdag, moeilijkheden met ademhalen, toename van angstgevoelens... Kortom, het verdient de voorkeur om melatonine te gebruiken zonder dat u gedronken heeft of enkele uren nadat u alcohol gedronken heeft (4-6).

Bij slaapproblemen is het over het algemeen goed om u verre te houden van alcohol en andere stoffen die uw geestelijke toestand beïnvloeden. Ze hebben wellicht sedatieve effecten, maar ze beïnvloeden niet zelden de kwaliteit van uw slaap (7-8).

Andere stoffen die melatonine mogelijk beïnvloeden

Er zijn nog andere stoffen die een interactie met melatonine aan kunnen gaan. Het gaat dan met name om:

• bloedverdunners (de toevoeging van melatonine kan de kans op bloedingen vergroten);
• medicijnen tegen epilepsie (melatonine kan de doeltreffende werking van de medicijnen aantasten);
• immunosuppressiva (melatonine kan een wisselwerking hebben met deze medicijnen);
• andere middelen ter ondersteuning van de slaap (het wordt snel 'te veel van het goede').

Neemt u een van bovenstaande medicijnen, gebruik dan geen melatonine.

Melatonine: dosering, duur en contra-indicaties

Kijken we naar de dosering, dan is het advies om de aangeraden dosering van 2 mg melatonine per dag niet te overschrijden. Trouwens, u hoeft ook niet elke dag een tablet te nemen.

Wat het langdurige gebruik betreft is het zo dat hoewel de effecten van een langdurig gebruik mild lijken, het toch aan te raden is om een kuur van een enkele weken te nemen en te stoppen na bijvoorbeeld 2 maanden van gebruik (9-10). Zo kunt u vaststellen hoe het ervoor staat met de kwaliteit van uw slaap. Neem een pauze van een paar weken tussen twee kuren. Het kan ook interessant zijn om slechts af en toe een tablet te nemen.

Kan iedereen melatonine gebruiken? Gezondheidsinstanties in verschillende landen hebben aangeven dat er bij de volgende groepen sprake is van een contra-indicatie voor melatonine:

• zwangere en zogende vrouwen , om te voorkomen dat er een verstoring van de fysieke en cognitieve ontwikkeling van de kinderen plaatsvindt;
• mensen die lijden aan ontstekingsziekten of auto-immuunziekten, epilepsie, stemmingsproblemen...

Daarnaast is het advies eveneens om te stoppen met de inname van melatonine bij de volgende bijwerkingen:

• slaperigheid;
• hoofdpijn;
• duizeligheid;
• misselijkheid;
• geïrriteerdheid en persoonlijkheidsproblemen;
• verwarring;
• bedplassen;

Welk melatoninesupplement kiest u?

Melatonine in tabletvorm

Meestal zult u tabletten met 1 mg melatonine vinden (zoals Melatonin 1 mg). U kunt er twee per dag nemen en de inname terugbrengen naar 1 tablet per dag wanneer u moeilijk wakker wordt.

Melatonine in sprayvorm

In vloeibare vorm, waarbij het is opgelost in water en glycerine, kan melatonine ook gebruikt worden als spray voor onder de tong. Op deze wijze wordt de opname en de effectiviteit versneld omdat dit via het mondslijmvlies verloopt (zoals bijvoorbeeld Melatonin Spray).

Combineren met ontspannende planten

Er zijn ook veel mensen die een beroep doen op krachtige combinatieformules die de synergie tussen melatonine en stoffen uit ontspannende planten optimaal benutten. Denk hierbij aan valeriaan, duindoorn, hop, passiebloem en het slaapmutsje. Samen met melatonine vormen deze plantenextracten een goede ondersteuning voor iedereen die verlangt naar een goede nachtrust (kies bijvoorbeeld voor Advanced Sleep Formula).