Crudivorisme: weldadige effecten, gevaren en best practices voor het eten van 'raw food'

Crudivorisme: wat is dat eigenlijk ?

Het is eigenlijk een grote beweging, het crudivorisme, ook wel raw food genoemd. Men onderscheidt verschillende trends en verschillende soorten consumenten: (1)

• de granivoren, oftewel mensen die vooral zaden en granen eten;
• de frugivoren, oftewel mensen die vooral vruchten eten;
• de instinctos, oftewel mensen die alle producten (ook dierlijke producten) eten, maar dan wel gescheiden van elkaar. Dit lijkt op een combinatiedieet;
• de liquidariens, oftewel mensen die vrijwel geheel op sappen leven;
• en de aanhangers van de ecologische voedingstrend, oftewel mensen die in principe alles eten, ook vlees en insecten.

Wat al deze eetpatronen gemeen hebben, is dat de meeste mensen uit bovenstaande groepen voor het grootste deel of zelfs alleen maar rauwe voedsel eten.

Mensen die het raw food-principe aanhangen zeggen zelf tussen de 75 en 80% aan rauwe producten te eten.

De voordelen van raw food

Crudivorisme zorgt voor een aanzienlijk gewichtsverlies, wat voor mensen met overgewicht een gunstig effect kan zijn (2). Dit gewichtsverlies wordt vooral verkregen omdat men geen industriële deegproducten of andere bewerkte producten meer eet.

Maar de aanhangers van het raw food-dieet zien dat echter niet als belangrijkste voordeel van hun voedingspatroon.

De deskundigen die dit dieet populair hebben gemaakt melden dat rauw voedsel eten ervoor zorgt dat de vitamines in de voeding behouden blijven (wat inderdaad zo is) en dat eveneens alle enzymen in de voeding bewaard blijven (wat ook helemaal waar is) (3).

Deze enzymen zorgen ervoor dat het lichaam kan beginnen met het verteren van bepaalde voedingsstoffen (koolhydraten en eiwitten) zodra het voedsel in de maag aankomt. Het zou de vertering en uiteindelijk ook de opname van voedingsstoffen verbeteren.

De meeste raw food-bewegingen mijden dierlijke producten en focussen zich voornamelijk op alkaliserende voeding. Rauw voedsel zou het zuur-base-evenwicht in het lichaam verbeteren.

Door een raw food-dieet zou u meer energie krijgen, zou uw vertering beter verlopen en, dat is misschien nog wel het belangrijkste, eet u op een manier die dichter bij het voedingspatroon van onze voorouders ligt. In die zin is het raw food-dieet een direct concurrent van het paleodieet.

Onze verre voorouders kookten ook

Toch is het goed om te bedenken dat het welslagen van de mens als soort wellicht vooral te danken is aan het feit dat men al heel vroeg de gewoonte had om voedsel te koken. Dit hebben onderzoekers van de Harvard Graduate School of Arts and Sciences bevestigd in een studie die gepubliceerd is in de Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) (4).

Paleoantropologen vermoeden namelijk dat de mens zijn voedsel al minimaal een miljoen jaar kookt en waarschijnlijk nog langer. Tegenwoordig wordt dan ook algemeen aangenomen dat het koken en bakken van vlees een van de factoren is geweest die de evolutie van de homo sapiens heeft aangezwengeld (5).

Sterker nog: het is zo dat gekookt of gebakken vlees meer energie levert dan rauw vlees (6) en de voedingsstoffen kunnen na het verwarmen gemakkelijker opgenomen worden. Bovendien was er voor de vertering minder energie nodig (7-8) en hoefde men minder lang te kauwen. Juist die afname van de kauwtijd heeft ertoe geleid dat de kaak kleiner is geworden en de omvang van de schedel groter.

Trouwens, archeologen hebben vastgesteld dat de mens ook alminimaal 170.000 jaar zijn groente kookt, waarschijnlijk om dezelfde redenen.

Het lijkt erop dat het kookproces de vezels zachter maakt waardoor deze de darm minder irriteren. Bovendien vernietigt het koken de pathogene micro-organismen waardoor de kans op voedselvergiftiging kleiner wordt.

De gevaren van raw food

De raw food-beweging bestaat al geruime tijd en er is een behoorlijk aantal studies uitgevoerd onder de aanhangers van dit dieet. Daaruit blijkt het volgende:

• zo'n 30% van de vrouwen die dit dieet volgen lijden aan amenorroe oftewel een volledige of gedeeltelijke stop van de menstruaties (9);
• wie uitsluitende rauw eet zorgt voor een overmatige consumptie van fructose en van bepaalde vezels die verteringsproblemen, een opgeblazen gevoel, flatulentie en diarree kunnen veroorzaken (10);
• rauw voedsel eten kan onder bepaalde omstandigheden ook risico's op een voedselvergiftiging met zich meebrengen, met name wanneer men rauw vlees en rauwe vis eet zonder hierbij de strikte regels voor de voedselhygiëne te hanteren;
• rauw voedsel, en dat is misschien nog wel het belangrijkste punt hier, kan leiden tot een tekort aan vitamine B12, een toename van homocysteïne in het bloed (een factor die de vatbaarheid voor cardiovasculaire aandoeningen verhoogt) en een daling van het goede cholesterol (HDL). Daarnaast kan met een lage botdichtheid ontwikkelen, met name als gevolg van tekorten aan calcium en vitamine D (11-12).

Natuurlijk is het zo dat deze tekorten kunnen worden verholpen door de aanpassing van het dieet of door de inname van voedingssupplementen, zoals Methylcobalamine (voor vitamine B12) en Vitamin D3 5000 UI.

Denk eveneens aan een multivitamine (zoals Daily 3), want daarin vinden we een groot deel van de benodigde mineralen en vitamines (naast andere werkstoffen met een gunstig effect voor de gezondheid).

Raw food en gekookt voedsel: kan een combinatie ook?

Rauw eten heeft zeker een aantal weldadige effecten: rauwe, lacto-gefermenteerde of gekiemde voeding bevat veel vitamines, mineralen en enzymen die de vertering tot op zekere hoogte stimuleren.

Bovendien zorgt rauw eten ervoor dat we sneller verzadigd zijn, dat we minder gekookte/gebakken vetten binnenkrijgen en dat we voornamelijk voeding eten die boordevol gezonde stoffen zit (fruit, groente, zaden, kiemen, etc....).

Omdat er ook risico's kleven aan een dieet dat volledig uit rauw voedsel bestaat, raden de meeste voedingsdeskundigen een uitgebalanceerd voedingspatroon aan dat 50% rauwe producten bevat (en dan met name uit de hiervoor genoemde voedingsbronnen). De andere 50% bestaat dan uit gekookt voedsel (broccoli, aardappelen, zoete aardappelen, granen, pseudogranen, vlees, eieren, etc.).

Zoals altijd geldt ook hier dat een teveel van een bepaald type eten risico's met zich mee kan brengen. De gulden middenweg zorgt ervoor dat u van beide benaderingen de vruchten kunt plukken.