Welk supplement past het beste bij de menopauze?

De menopauze: geteisterd door een hormonale storm

Menopauze: definitie en etymologie

Waar komt het woord menopauze eigenlijk vandaan? Waar 'amenorroe' de 'afwezigheid van menstruele bloedingen' betekent, kan de menopauze vertaald worden met het einde van de menstruaties. Met menopauze wordt dan ook de periode in het leven van de vrouw bedoeld waarin de menstruaties definitief stoppen. Het is een natuurlijk fenomeen dat meestal tussen het 45e en 55e levensjaar begint (1).

Menstruatie, ovulatie en hormonen

Wist u dat elke vrouw vanaf de geboorte is uitgerust met een 'eindige voorraad' aan eifollikels? Vanaf de puberteit put de vrouw bij elke (al dan niet regelmatige) menstruatiecyclus uit de voorraad van deze follikels om eitjes aan te maken. Dit gebeurt onder invloed van het Follikel Stimulerend Hormoon (FSH) dat in de hypofyse wordt aangemaakt (2-3).

De eifollikels scheiden op hun beurt weer oestrogenen af, wat de dikte van de baarmoederwand beïnvloedt en het baarmoederslijm taaier maakt. Dit is gunstig voor een eventuele bevruchting.

Na de ovulatie is het hormoon progesteron aan de beurt: het versterkt de slijmvlieslaag van de baarmoederwand zodat een eventueel bevrucht eitje zich goed kan nestelen.

Wordt het eitje niet bevrucht, dan volgt een abrupte daling van het progesterongehalte, terwijl er een laag oestrogeengehalte is: de oppervlakkige slijmvlieslaag van de baarmoederwand wordt vervolgens afgevoerd zodat er een nieuwe cyclus gestart kan worden. Dit noemen we de menstruatie of ongesteldheid (4).

Is de voorraad aan eitjes uitgeput, dan betekent dit het einde van deze cyclus. Dat is het moment dat de menopauze begint.

Klachten die horen bij de menopauze

Het is duidelijk dat de menopauze geen ziekte is. We kunnen dus ook niet echt van 'symptomen' spreken als we het over de menopauze hebben. Wanneer de eierstokken er echter mee stoppen, dan zorgt dit wel voor een tekort aan oestrogeen en progesteron. En het is dit tekort dat vaak in verband gebracht wordt met die extreem vervelende overgangsklachten (5):

• 7 op de 10 vrouwen hebben dan ook last van opvliegers oftewel vasomotorische klachten die gepaard gaan met rillingen, een algeheel gevoel van malaise, duizeligheid, een intens warm gevoel, hartkloppingen, koud zweet en uitbundig transpireren;
• nachtelijk zweten zonder opvliegers;
• vulvovaginale droogte;
• problemen met de urinewegen, urineverlies, meer aandrang om te plassen, urineweginfecties;
• hoofdpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, lichtgeraakt, onrustig gevoel;
• gewrichtspijn;
• osteoporose (oestrogeen is namelijk eveneens betrokken bij het proces van de botvernieuwing; een tekort aan dit hormoon versnelt dan ook het verlies van botmassa).

Het mag dan een natuurlijk proces zijn, vervelend is het wel! Het haalt het leven van veel vrouwen flink overhoop. Het is dan ook uiterst belangrijk om het leven als vrouw volop te blijven omarmen ondanks de menopauze, steun te zoeken in natuurlijke oplossingen, de voeding aan te passen en te kiezen voor specifieke, natuurlijke voedingssupplementen.

Met welke voeding en welke supplementen bestrijdt u de menopauze?

Hormonale behandeling van de menopauze: aangetoonde risico's

Al langere tijd heeft de westerse geneeskunst vrouwen in de menopauze het pad van de hormonale behandelingen opgeleid om daarmee de vervelende klachten aan te pakken die de levenskwaliteit beïnvloeden. Er zijn echter tal van recente onderzoeken die aantonen dat:

• behandelingen op basis van synthetisch vervaardigde progestativa de kans op het ontstaan van borstkanker bevorderen, met name wanneer ze langere tijd (meer dan 5 jaar) worden ingenomen;
• behandelingen op basis van oestrogenen de kans op het ontstaan vanveneuze trombo-embolische aandoeningen bevorderen, met name wanneer ze gedurende een lange periode worden ingenomen (6-7).

Voeding in de strijd tegen de menopauze?

Gezien het voorgaande is het dan ook beter om de klachten van de menopauze aan te pakken met natuurlijke remedies en passende voedingskeuzes. Denk daarbij aan de volgende opties:

• de wilde yam, dat in veel landen een traditioneel gebruik kent, bevat fyto-progesteron en zou eveneens DHEA kunnen vervangen en bepaalde overgangsklachten kunnen tegengaan;
• steeds meer onderzoeken wijzen soja aan als pijler in het voedingspatroon voor vrouwen in de menopauze. Soja bevat van nature namelijk fyto-oestrogenen en zou zo bepaalde klachten van de menopauze kunnen tegengaan;
• vette vis zoals haring, sardientjes, makreel en ansjovis kunnen een waardevolle bron aan vitamine D zijn om bij vrouwen in de menopauze osteoporose tegen te gaan;
• melkproducten zijn net als amandelen niet alleen rijk aan calcium, maar ook aan tryptofaan, de voorloper van serotonine en melatonine. Melkproducten en amandelen kunnen vrouwen in de menopauze dus helpen osteoporose te bestrijden en slapeloosheid tegen te gaan.

Voedingssupplementen tegen overgangsklachten

Het ligt voor de hand: de voedingssupplementen die aangeraden worden om overgangsklachten te bestrijden bevatten dezelfde moleculen als de voeding die wordt aangeraden tijdens de menopauze.

Veel vrouwen in de menopauze geven de voorkeur aan de stoffen in de vorm van voedingssupplementen om ze daarmee eenvoudiger de inname kunnen regelen en exact de hoeveelheden kunnen bepalen die ze innemen. Het gaat hierbij om de volgende voedingssupplementen:

• supplementen op basis van fyto-progesteron (zoals Natural Progesteron Cream, dat plaatselijk aangebracht kan worden, en Natural Progesteron Spray), op basis van wilde yam worden over het algemeen beschouwd als de beste voedingssupplementen voor tijdens de menopauze. Ze helpen namelijk op een natuurlijke wijze het tekort aan progesteron te compenseren waardoor ze bijvoorbeeld opvliegers tegengaan (8);
• dan zijn er natuurlijk ook nog de supplementen op basis van fyto-oestrogeen (zoals Phyto Estrogen Cream, dat ook plaatselijk aangebracht kan worden) en die helpen het tekort aan oestrogenen dat ontstaat in de menopauze terug te dringen (9);
• denk daarnaast aan vitamine D-supplementen (10);
• en aan calciumsupplementen (11). Het is goed om te weten dat calcium D-glucaraat juist gewaardeerd wordt door veel vrouwen die in de (pre)menopauze ondanks alles een uiterst hoog oestrogeengehalte hebben (calcium D-glucaraat remt namelijk het enzym bèta-glucuronidase, een stof die normaliter zorgt voor de afgifte van oestrogeen aan het bloed).

Aarzel niet om uw arts te raadplegen en u te laten adviseren over de supplementen die het beste passen bij uw persoonlijke situatie.

Tips en natuurlijke remedies voor de menopauze

Naast deze natuurlijke oplossingen geven we u graag nog enkele eenvoudige tips waarmee u overgangsklachten kunt beperken, gewichtstoename kunt voorkomen en een goede nachtrust kunt behouden:

• zorg voor een gezond en evenwichtig voedingspatroon en houd de calorie-inname binnen de perken;
• vermijd tabak en koffie: nicotine en cafeïne kunnen hartkloppingen en opvliegers bevorderen;
• span u regelmatig fysiek in en zorg ervoor dat die inspanning intensief genoeg is: dit is nodig om het skelet en de gewrichten gezond te houden, de endorfineafgifte te stimuleren, een gezonde nachtrust te houden en het energieverbruik in balans te houden;
• drink kalmerende kruidenthee, zoals kamillethee, meidoornthee, melissethee, verbenathee, lindebloesemthee, etc.