Alcohol drinken kan goed zijn voor de gezondheid: waar of niet waar?

Een glas alcohol per dag, is dat goed voor onze gezondheid? Dat is waar, in bepaalde gevallen (maar de meningen hierover zijn sterk verdeeld)

De afgelopen jaren woedde er steeds een hevige discussie over de weldadige effecten van een bescheiden alcoholconsumptie. Sommige onderzoeken tonen aan dat het gebruik van 10 gram pure alcohol per dag (in de vorm van een glas alcohol, een half biertje, een shotje sterke drank) enkele gunstige effecten zou kunnen hebben voor het lichaam (1).

Een Canadees onderzoeksteam van de universiteit van Calgary heeft namelijk twee meta-analyses uitgevoerd op onderzoeken die hebben plaatsgevonden tussen 1950 en 2009 om zo de effecten van alcohol op de gezondheid te onderzoeken (2). Ondanks de nodige bias leek het erop dat deze hoeveelheid alcohol (dus exact deze hoeveelheid en niet meer of minder) bij gebruikers boven de 40 jaar het gehalte van het goede cholesterol verhoogde en het bloed gedurende enkele uren dunner maakte, waardoor de kans op de vorming van atheromateuze plaques verminderde. Deze plaques veroorzaken hart- en vaatziekten.

Volgens deze onderzoekers zou de consumptie van een glas per dag bij mensen boven de 40 (en in nog sterkere mate bij 60-plussers) de kans op de ontwikkeling van cardiovasculaire aandoeningen helpen verminderen. Maar let op: deze consumptie dient gematigd te blijven en verspreid te worden over een langere periode. Bovendien doen de gunstige effecten van de alcohol zich nog sterker voor wanneer de alcohol wordt ingenomen tijdens de maaltijd.

Er zijn echter ook tal van andere onderzoekers die zich op het 'zero alcohol'-standpunt stellen. Zij zijn ervan overtuigd dat de schade die alcohol veroorzaakt ernstiger is dan gunstige effecten, ook al drinkt men maar een glas per dag. Er is een zeer omvangrijk onderzoek dat is uitgevoerd in 195 landen. Het idee dat een glas alcohol per dag onze gezondheid zou beschermen, wordt hierin bestreden (3).

Wie het houdt bij een glas, houdt de schade echter wel beperkt. Kijkt men over een periode van een jaar, dan zou het risico dat men een ziekte ontwikkelt als gevolg van de consumptie van een glas alcohol per dag bij mensen tussen de 15 en 95 jaar met slechts 0,5% stijgen. Een ding is echter zeker: vanaf 2 tot 3 dagen alcohol per dag stijgt dat risico razendsnel.

Maar wijn is toch iets anders dan andere alcoholhoudende dranken? Niet waar

Het is misschien wel de bekendste alcoholhoudende drank die er is, dit product van gefermenteerde druiven: wijn! Als we bekijken wat erin zit, dan lijkt het wel een heus voedingsmiddel: het bevat meer dan 800 verschillende stoffen, waaronder mineralen, vitamines en soms ook koolhydraten...

Goed om te weten: rode wijn blijkt een gunstiger effect te hebben dan witte. Tijdens de fermentatie van rode wijn weekt men schil en de pitten van de druif samen met het sap. Dat is precies de reden waarom rode wijn boordevol tannines (polyfenolen) zit, in tegenstelling tot witte wijn. Een van die polyfenolen in rode wijn is resveratrol, een uitstekende stof die helpt bij de ondersteuning van het hart- en vaatstelsel (4-5).

We moeten echter niet vergeten dat wijn vooral bestaat uit water... en alcohol. Concreet gezien betekent dit dat een bolvormig wijnglas zo'n 10 gram pure alcohol bevat. Is wijn dus fundamenteel anders dan andere alcoholhoudende dranken? Het antwoord is: nee!Wilt u de inname van de hoeveelheid resveratrol (6) verhogen, denk er dan aan dat u ook voor een gezondere optie kunt kiezen, bijvoorbeeld voor een kuur van resveratrol in capsulevorm (zoals Resveratrol).

Verhoogt alcohol de kans op kanker? Waar

Volgens de WHO overleden in 2016 3 miljoen mensen aan de gevolgen van alcoholgebruik (2,3 miljoen mannen, 700.000 vrouwen) wat neerkomt op meer dan 5% van alle sterfgevallen wereldwijd! Geografisch gezien zijn er uiteraard enorme verschillen in deze cijfers. Waar in Saoedi-Arabië 0,2% van de overlijdensgevallen te wijten zijn aan alcohol, is dat in Rusland 22% (7).

Zoals we hierboven al even schreven stijgt de kans op gezondheidsproblemen vanaf 2 tot 3 glazen per dag (kanker, hart- en vaatziekten, CVA, levercirrose, etc.) aanzienlijk. Het loopt zelfs op tot een stijging van +37% bij een gemiddeld gebruik van 5 glazen per dag (8). Nu is het zo dat in de meeste landen Europese landen de gemiddelde consumptie voor mannen op 2 tot 5 glazen per dag ligt (daarbij rekenen we Oost-Europa, Kroatië en Portugal niet mee, want daar ligt het gemiddelde flink hoger).

En laten we niet vergeten dat alcohol zorgt voor talloze gevallen van levercirrose en andere ziektes, en dat alcohol de oorzaak is van een groot aantal verkeersongevallen. En dan hebben we het nog niet gehad over het feit dat alcohol volgens het IARC een aangetoonde kankerverwekkende werking heeft. De IARC heeft de stof in 1988 ingedeeld in groep 1). Nemen we Frankrijk, dan zien we bijvoorbeeld dat hier 8% van de kankergevallen te wijten is aan alcoholgebruik. Dat is bijna 30.000 kankergevallen (9-12).

Alcohol, goed voor het humeur? Niet waar

Het is waar dat kleine hoeveelheden alcohol een ontspannend effect hebben en kunnen zorgen voor een vrolijke stemming doordat het de geremdheid wat wegneemt. Alcohol zorgt echter ook voor schade in onze hersenen en hoe meer we drinken, hoe ernstiger dit effect is. Zo kan een avond waarop u meer dan 5 glazen alcohol drinkt al tot ernstige hersenschade leiden.

De gevolgen? Problemen met de oplettendheid en de concentratie, geheugenproblemen, een verminderd abstractievermogen, afname van de uitvoerende functies, etc. Een chronische alcoholvergiftiging kan zelfs leiden tot het syndroom van Korsakoff (een ernstige vorm van geheugenverlies) die zorgt voor een aanzienlijke aantasting van het geheugen. Dat kan leiden tot het vertellen van fantasieverhalen om deze problemen te verbloemen. Bovendien kan het leiden tot stemmingsproblemen, etc. (13-15)

Ten slotte nog dit: overmatig alcoholgebruik (oftewel de consumptie van meer dan 1 glas per dag en dan vooral met pieken van meer dan 5 glazen) wordt vaak gerelateerd aan psychische problemen, zoals angst en depressie.

Het antwoord is dus: nee, alcohol is op den duur niet goed voor het humeur. De effecten op de zeer korte termijn zijn niet meer dan een illusie.

Kunnen supplementen ons lichaam helpen om te detoxen na het drinken van alcohol? Waar

Het moge duidelijk zijn: het is erg belangrijk om de consumptie van alcohol zo veel mogelijk te beperken. Nog beter is het om helemaal geen alcohol te drinken.

Gelukkig bestaan er voedingssupplementen die ons lichaam helpen bij het ontgiften na het drinken van alcohol. Een voorbeeld hiervan is kudzu (Pueraria montana), een woekerende klimplant die oorspronkelijk uit Azië komt en die behoort tot de familie van de Fabaceae (bonen, haricots, etc...). Sommige natuurartsen raden de plant zelfs aan voor mensen die helemaal willen stoppen met het drinken van alcohol (bekijk bijvoorbeeld het supplement Kudzu Extract). In datzelfde rijtje past ook de stof dihydromyricetin, een natuurlijke flavonoïde die oorspronkelijk voorkomt in een Chinese plant en die beter bekend staat als 'thé de vigne', oftewel 'thee van de wijnstok' (u vindt de stof ook in het supplement Dihydromyricetin).

Kudzu kan ook worden gecombineerd met andere stoffen die elkaars onderlinge werking versterken: het beroemde supplement Alcohol Detox bevat eveneens een grote hoeveelheid antioxidanten, vitamine B1 (goed voor het zenuwstelsel) en silymarine, een mix van flavolignanen uit de mariadistel die bekend staan om hun beschermende effecten voor de lever.

Mariadistel en kurkuma ten slotte zijn twee toppers binnen de natuurgeneeskunde waarvan de beschermende effecten voor de lever ruimschoots zijn aangetoond in verschillende onderzoeken. Om die reden worden beide planten in bepaalde supplementen gecombineerd (zoals in Rehab).