Welke natuurlijke behandeling bestaat er om 's nachts niet te hoeven plassen?

Nycturie: definitie en oorzaken

Wat is nycturie?

Volgens de ICS (International Continence Society) is nycturie het feit één of meerdere keren per nacht wakker te worden om te moeten plassen. Bij het tellen van de keren dat u naar het toilet moet, moet elke keer plassen dus voorafgegaan en gevolgd worden door een slaapperiode (1).

Hoe vaak moeten we 's nachts plassen?

Als we slapen, scheidt ons lichaam een hormoon af dat vasopressine (of het antidiuretisch hormoon) wordt genoemd en onze urine concentreert en de frequentie van het plassen vermindert (2). In theorie zou dat er voor moeten zorgen dat we 's nachts lekker in bed kunnen blijven en niet naar het toilet hoeven.

Maar in de praktijk gaat het soms anders. Dit mechanisme kan ontregeld raken onder invloed van verschillende factoren, die niet per se ziektegerelateerd zijn. De behoefte om 's nachts te plassen neemt bijvoorbeeld toe met de leeftijd: naar schatting staat 50% van de Amerikaanse volwassenen boven de 65 jaar minstens één keer op om naar de wc te gaan (3).

Sommige artsen zijn van mening dat nycturie begint als u 2 keer of vaker nachtelijk moet plassen. Wat hierbij echter het belangrijkst is, is niet de frequentie van de nachtelijke bezoekjes aan het toilet, maar de impact ervan op het fysieke herstel en de levenskwaliteit. Als dit erg vaak gebeurt, vermindert het de algemene slaaptijd wat soms leidt tot moeilijkheden om weer in slaap te vallen of stemmingsstoornissen, en lopen ouderen meer risico op nachtelijke valpartijen (4).

De behoefte om 's nachts te plassen: wat zijn de oorzaken?

Nycturie wordt vaak veroorzaakt door meerdere factoren. Het kan het gevolg zijn van het falen van een of meer fysiologische mechanismen. Er zijn drie belangrijke mogelijke oorzaken, die soms worden gecombineerd (5):

• globale polyurie, wat overeenkomt met overdag en 's nachts een overmatige urineproductie: dit wordt vaak waargenomen bij diabetes of in geval van potomanie (het permanent hebben van intense dorst) (6);
• nachtelijke polyurie wordt gekenmerkt door overmatige urineproductie alleen 's nachts. Het kan verband houden met hart-, bloedsomloop-, lever- of nierinsufficiëntie, neurologische laesies, slaapapneu, het gebruik van diuretica vóór het slapen gaan of simpelweg met leeftijdgerelateerde fysiologische veranderingen (7-9);
• een disfunctie of compressie van de blaas waardoor het maximale volume van de blaas vermindert en men dus vaker moet plassen. Dit is wat vaak gebeurt bij goedaardige prostaathyperplasie of prostatitis bij mannen, maar ook bij urineweginfecties, blaasstenen, een overactieve blaas of zwangerschap (10-12).

Ik sta 's nachts op om naar het toilet te gaan: tips om minder vaak 's nachts te hoeven plassen

Als nachtelijk plassen echt invaliderend wordt, is het raadzaam om contact op te nemen met een uroloog om de oorzaak te achterhalen. Naast biologisch onderzoek kan een plaskalender (waarop de tijdstippen en het volume van het plassen genoteerd worden) helpen bij het stellen van de diagnose.

Het eenvoudig veranderen van een aantal gewoonten kan echter al voor verlichting zorgen:

• eet minder zout. Het lijkt erop dat overmatige consumptie van zoute voeding overdag de behoefte om 's nachts te plassen vergroot, omdat vocht wordt vastgehouden (13);
• beperk prikkelende en gekruide ingrediënten. Van koffie en thee wordt gedacht dat ze een diuretisch effect hebben (verhoging van de urineproductie) en dat ze de samentrekking van de blaasspieren verhogen (waardoor de blaas 'prikkelbaarder' wordt) (14). Hete specerijen zoals Spaanse peper kunnen de blaaswand irriteren, net als alcohol, wat de werking van vasopressine remt (15);
• drink 's avonds minder. Drink minder als het eind van de dag nadert; dit geldt voor alle soorten dranken (water, kruidenthee, bouillon...) (16);
• val af als dat nodig is. Overgewicht verhoogt het risico op stofwisselingsziekten die geassocieerd worden met nycturie (hoge bloeddruk, diabetes enz.) en leidt tot extra intra-abdominale druk (17);
• voorkom constipatie. De ophoping van ontlasting in het darmkanaal kan direct 'wegen' op de urineorganen, omdat de dikke darm en de blaas dicht bij elkaar liggen (18);
• zorg voor ontspanning. Waarschijnlijk bestaat er een tweerichtingsverband tussen stress en de behoefte om 's nachts te plassen, vooral in het geval van een overactieve blaas (19);
• Ga indien nodig naar een osteopaat. Als u een overactieve blaas heeft, kan osteopathie een oplossing bieden door bepaalde gewrichts- of zenuwblokkades weg te nemen die de blaasfunctie kunnen belemmeren, of door de bekkenbodemspieren te versterken (Kegel-oefeningen) in het geval van geassocieerd urineverlies (20).

Welke planten kunnen helpen om 's nachts niet te plassen?

Sommige natuurlijke behandelingen om 's nachts niet meer naar het toilet te hoeven, zijn specifiek gericht op mannen, terwijl andere voor vrouwen geschikt zijn.

Van de ingrediënten van pompoenpitten, met name de fytosterolen en zink, is aangetoond dat ze een positief effect hebben op de blaas bij zowel mannen als vrouwen. Pompoenpitten helpen bij het behoud van een goede blaasfunctie en een normale urinestroom (21). Ook dragen ze bij aan het ondersteunen van de prostaat, met name door de werking van het enzym 5-alfa-reductase te remmen, dat verantwoordelijk is voor de omzetting van testosteron in DHT (waarvan een te hoog niveau leidt tot een toename van het prostaatvolume) (22). Als u 's nachts te vaak moet plassen, kunt u dus overwegen om een supplement te gebruiken met pompoenzaadolie (zoals Pumpkin Seed Oil).

Gaat uw nycturie gepaard met een branderig gevoel, een zwaar gevoel in de onderbuik of moeite met plassen? Deze symptomen kunnen wijzen op een urineweginfectie die bij sommige vrouwen regelmatig kan terugkeren... In deze context wordt cranberry (ook bekend als veenbes) vaak aanbevolen als natuurlijke grondige remedie. Huidige onderzoeken suggereren dat de proanthocyanidinen een adhesiewerend effect hebben op de gastheer-ziekteverwekkers, die zich dan moeilijk aan de blaaswand kunnen hechten (cranberryextract Cran-Max®, gestandaardiseerd op 7,2% type A proanthocyanidinen, maakt gebruik van de gepatenteerde Bio-Shield®-technologie voor een gerichte afgifte van de actieve ingrediënten) (23).

Heren, als u problemen heeft met uw prostaat, zijn er andere planten die soelaas kunnen bieden. Dit geldt voor de dwergpalm die al eeuwenlang gebruikt wordt door Indianen en de urinaire functie bij prostaatvergroting ondersteunt, zeer waarschijnlijk omdat deze plant rijk is aan vrije vetzuren en sterolen (24). Hetzelfde geldt voor de Afrikaanse pruimenboom die rijk is aan bèta-sitosterol en helpt om het urinecomfort van mannen te verbeteren (25). U kunt deze plantenextracten vinden in synergetische formules speciaal voor de prostaatklier (zoals ProstaNatural Formula dat ook brandnetelwortel bevat om de gezondheid van de prostaat te ondersteunen, en zink om normale testosteronniveaus in het bloed te helpen handhaven) (26-27).