Colitis: symptomen, oorzaken & natuurlijke behandelingen

Wat is colitis?

Colitis is een ontsteking van het slijmvlies van de dikke darm, het gedeelte van de darmen dat na de dunne darm komt en zich uitstrekt tot het rectum.

Het kan acuut optreden (d.w.z. plotseling, met een snel verloop) of chronisch zijn (d.w.z. waarvan de effecten in de loop van de tijd aanhouden, meestal meer dan drie maanden).

Het is geen specifieke ziekte, maar een geheel van zeer verschillende ziekten en aandoeningen die leiden tot ontstekingen. Als het snel wordt behandeld is colitis meestal onschuldig.

Symptomen van colitis

De belangrijkste symptomen van deze ontsteking van de dikke darm

Colitis uit zich in verstoringen van het darmkanaal: diarree of constipatie, buikpijn (al dan niet aanhoudend), een opgeblazen gevoel, enz. (1). Er kan ook sprake zijn van gewichtsverlies en vermoeidheid.

Op biologisch gebied constateert men meestal hyperleukocytose (een hoog gehalte aan witte bloedcellen) en een hoge CRP-waarde (teken van ontsteking). Met een endoscopie kan een definitieve diagnose worden gesteld.

Andere symptomen op basis van het type colitis

Afhankelijk van de oorzaak van colitis kunnen er bijkomende symptomen optreden.

• In geval van infectieuze colitis: koorts en uitdroging.
• In geval van aandoeningen door bepaalde antibiotica: diarree, soms met bloed, en hevige pijn.
• In geval van aandoeningen als gevolg van radiotherapie: bloederige ontlasting die enkele maanden na de behandeling kan aanhouden.
• In geval van chronische ontstekingsziekten: terugkerende bloedingen in de ontlasting.
• In geval van het prikkelbare darm syndroom: opgeblazen gevoel, gas, moeilijke spijsvertering, maagpijn.

Aanhoudende diarree kan een tekort aan bepaalde vitaminen veroorzaken door een slechtere absorptie van voedingsstoffen en een verminderde productie van vitamine B en K door de bacteriële flora in de dikke darm.

Colitis en koliek: een duidelijk verschil

Let op: colitis mag niet verward worden met nierkoliek. Nierkoliek manifesteert zich door intense pijn in de rug en onderbuik, meestal na een plotselinge drukverhoging in de urinewegen.

Het moet ook niet verward worden met koliek bij baby's, dat gekenmerkt wordt door vaak en lang huilen, zonder duidelijke reden in de eerste weken na de geboorte.

Deze verwarring houdt verband met het woord "koliek" dat we gebruiken om een groot aantal aandoeningen aan te duiden, waaronder diarree.

Wat zijn de mogelijke oorzaken van colitis?

Oorzaken van acute colitis

Acute colitis heeft verschillende mogelijke oorzaken:

• infectie door een ziekteverwekker: virus (herpes), bacteriën (salmonella, shigella, yersinia, cholera, stafylokokken, Escherichia coli), schimmels (Candida, Histoplasma), parasieten (amoebes, trematoden…). Het kan het gevolg zijn van voedselvergiftiging;
• het gebruik van medicijnen (meestal overmatig gebruik van antibiotica of laxeermiddelen). Het kan leiden tot ernstige "pseudomembraneuze colitis";
• een slechte vascularisatie van de dikke darm geassocieerd met arteriële laesies (atherosclerose) (2): we hebben het dan over "ischemische colitis". Dit is een absolute noodsituatie;
• bepaalde behandelingen tegen kanker (en met name bestraling van de onderbuik en chemotherapieën).

Oorzaken van chronische colitis

Er zijn drie hoofdoorzaken van chronische colitis:

• het prikkelbare darmsyndroom dat aanleiding geeft tot "spastische colitis";
• chronische ontstekingsziekten en met name hemorragische rectocolitis en de ziekte van Crohn, tijdens "flare-ups";
• colitis ulcerosa, een auto-immuunziekte.

Preventie en verlichting van colitis

De middelen om colitis te voorkomen en om de bijbehorende symptomen te verlichten variëren sterk afhankelijk van de oorzaak:

• om risico op infectie te beperken, is het belangrijk om een aantal hygiënische basismaatregelen te treffen: uw handen wassen voor het eten en nadat u naar het toilet bent geweest, de houdbaarheidsdatum op voedingsmiddelen in acht nemen en de koudeketen niet verbreken;
• beperk vette en pittige voeding in geval van een aanval. Vermijd ook koffie, alcohol en koolzuurhoudende dranken;
• doe tijdens antibioticabehandelingen altijd een beroep op probiotica-supplementen (Saccharomyces Boulardii wordt vaak aangeboden in apotheken);
• als u een chronische ziekte heeft, wordt het over het algemeen aanbevolen om speciale diëten te volgen, vooral tijdens acute fases. In het geval van de ziekte van Crohn wordt bijvoorbeeld aanbevolen om voedingsvezels ("residu-arm dieet") en irriterende voedingsmiddelen te elimineren, om het spijsverteringssysteem zo min mogelijk te belasten;
• drink minstens 2 liter water per dag, maar voorkom het drinken van grote hoeveelheden in één keer en drink niet tijdens de maaltijd;
• eet meerdere keren per dag kleine hoeveelheden om de bewegingen van de dikke darm niet te veel te stimuleren, en zorg ervoor dat u uw voedsel goed kauwt.

Mogelijke behandelingen en natuurlijke supplementen bij colitis

Probiotica en colitis

Verschillende klinische studies (3-4) onderzoeken de voordelen van probiotica voor de darmflora van de dikke darm.

Probiotica met bifidobacteriën en lactobacillen zijn het meest veelbelovend (probioticasupplementen speciaal voor de dikke darm, zoals Colon Friendly, bevatten over het algemeen de beste stammen).

Saccharomyces Boulardii is een gistsoort die het meest gedocumenteerd is in geval van diarree. Probiotica zitten in een aantal voedingsmiddelen zoals kefir, tempeh, miso en yoghurt.

Vitaminen om tekorten aan te vullen

Mensen met chronische of terugkerende colitis lopen risico op een tekort aan bepaalde vitamines: hun darmflora produceert minder vitamines (met name B-vitamines), vitamines worden minder goed geabsorbeerd door de darmbarrière en tekorten kunnen snel erger worden bij bloederige diarree.

Het gebruik van supplementen van vitamines en mineralen kan overwogen worden op advies van een professionele zorgverlener.

Omega 3 en de darmflora

Omega 3-vetzuren die in vette vis zitten en waarvan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vaak lang niet wordt gehaald, dragen niet alleen bij aan een gezond hart en een goede hersenfunctie.

Ze lijken ook nauw betrokken te zijn bij de darmflora (5).

Omega 3-supplementen kunnen daarom een optie zijn (in het beste geval met een supplement dat uitstekend verteerd wordt, zoals Super Oméga-3). Andere vetten moeten daarnaast echter worden beperkt, vooral verzadigde vetten, omdat ze "vetdiarree" kunnen veroorzaken.

Curcumine en darmontsteking

Curcumine is een biologisch actieve stof in kurkuma en draagt bij aan het verminderen van ontstekingen en ondersteunt het immuunsysteem, waarvan de darmflora integraal deel uitmaakt.

Aangezien de ontsteking van het darmslijmvlies bijdraagt aan de ontregeling van het immuunsysteem en de selectie van pathogene bacteriën stimuleert ten nadele van commensale bacteriën, kan curcumine nuttig zijn.

De beste biologische beschikbare vormen (zoals in Curcumin Solution) worden het vaakst aanbevolen bij colitis.

Voedingssupplementen in geval van colitis: een kort overzicht

Natuurlijk moeten al deze natuurlijke oplossingen worden overwogen onder toezicht van een professionele zorgverlener (zoals een gastro-enteroloog).