Spirulina: wanneer en op welke wijze gebruikt u het?

Spirulina: een oeroud mengsel van cyanobacteriën

Tijdens de verovering van Midden-Amerika ontdekten de Europeanen spirulina. Het wordt vervolgens gebruikt door de Azteken, die het kweekten in het meer Texcoco niet ver van Mexico. Zo vormde er zich in het meer een uiterst voedzame brij (1).

Veel later ontdekten de westerlingen dat er in Afrika soortgelijke algen werden gekweekt, met name in Tsjaad en in het Saharagebied, waar men er een soort platte koeken van maakte. Die gaf men bijvoorbeeld aan zwangere vrouwen in tijden van voedselschaarste om er voor te zorgen dat hun zwangerschap zich goed bleef ontwikkelen (2).

Spirulina wordt dus al eeuwenlang zo'n beetje overal ter wereld gebruikt als basisvoeding in tijden van schaarste.

Het wordt beschouwd als een micro-alg, of preciezer gezegd: als een mengsel van cyanobacteriën, en dan met name van de Arthrospira platensis, een vorm die eenvoudig te kweken en te beheersen is.

Alle talrijke gunstige eigenschappen, waarbij het zeer hoge eiwitgehalte op nummer een staat, hebben ertoe geleid dat er vandaag de dag voedselprogramma's zijn opgezet waarbij grote hoeveelheden spirulina worden gekweekt in gebieden die getroffen zijn door ondervoeding, met name in Afrika (3-5).

Het wordt tegenwoordig trouwens ook op grote schaal gekweekt voor de productie van voedingssupplementen, bijvoorbeeld in de vorm van poeder, vlokken of tabletten. Het wordt gekweekt in China (wereldwijd de grootste producent), de Verenigde Staten, Afrika en ook in Frankrijk, waar enkele ambachtelijke kwekers actief zijn.

Niets dan goeds van deze micro-alg

Er bestaan niet voor niets zoveel programma's tegen ondervoeding waarin ze gebruik maken van spirulina om de hongerlijdende bevolking te helpen. Spirulina bevat namelijk:

• bijna alle essentiële aminozuren (6);
• een grote hoeveelheid proteïnes, wel zo'n 50 tot 70% van de droge massa (7);
• veel waardevolle voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen, essentiële vetzuren, etc. (8)

Om te kunnen profiteren van deze waardevolle voedingsstoffen, dient men grote hoeveelheden spirulina in te nemen: per dag zijn er enkele honderden grammen nodig om in de dagelijkse behoefte van noodzakelijke voedingsstoffen van een volwassene te voorzien.

In de ontwikkelde landen eet men het dan ook niet vanwege de hoeveelheden eiwit, ijzer, bètacaroteen of essentiële vetzuren die het bevat: een regulier en 'normaal' voedingspatroon, ook als dat veganistisch of vegetarisch is, bevat veel meer voedingsstoffen dan een dieet op basis van spirulina.

Vanaf de jaren 70 werd spirulina steeds populairder in de westerse wereld. Dit zette onderzoekers ertoe aan zich te buigen over de weldadige effecten van deze stof. Ze ontdekten dat deze cyanobacterie:

• de tonus en vitaliteit bevordert (9);
• het gewicht helpt te beheersen en het gevoel van verzadiging bevordert (10-11);
• het immuunsysteem stimuleert (12).

Let op: spirulina wordt vaak gepresenteerd als een plantaardige bron van vitamine B12. Het zou dan ook ideaal zijn voor veganisten, die alle dierlijke producten mijden. Recent onderzoek laat echter zien dat de vitamine B12 uit spirulina waarschijnlijk niet door de mens opgenomen kan worden (13).

Wanneer en op welke manier neemt u spirulina in?

De meeste onderzoeken naar voedingssupplementen van spirulina vonden plaats bij producten met een dosering tussen de 1 en 6 gram per dag. Daaruit is naar voren gekomen dat wie wil profiteren van de versterkende en stimulerende effecten van spirulina op het immuunsysteem (14), daarvoor een dagelijkse dosis dient te gebruiken van ongeveer 4g (oftewel 8 tabletten met ongeveer 500 mg per tablet).

Het moment van inname van die tabletten lijkt overigens niet van invloed te zijn op de effecten. Men kan er dus voor kiezen om 4 g ineens te nemen of de tabletten verspreid over de dag bij de maaltijd in te nemen.

Hoe kiest u een kwalitatief goed supplement van spirulina?

Omdat er in 2017 verschillende signalen waren die duidden op ongewenste bijwerkingen als gevolg van spirulinagebruik, heeft het Franse gezondheidsinstituut Anses en onderzoek uitgevoerd. Zij stelden een aantal gevaren vast als gevolg van de inname van deze beroemde en zeer populaire blauwgroene alg. Wanneer de alg namelijk onder slechte omstandigheden gekweekt wordt, dan kan deze besmet raken met zware metalen, cyanotoxines en bacteriën.

Bovendien is de kans op allergische reacties erg moeilijk in te schatten na een eerste spirulina-inname. De Anses adviseert gebruikers dan ook om altijd te kiezen voor spirulina die afkomstig is uit een veilige en goed gecontroleerde omgeving (15). Dat laatste geldt in elk geval voor het supplement Spirulina, waarvan de tabletten afkomstig zijn van een aquacultuur die strikt beheerst en gecontroleerd wordt door de fabrikant van de spirulina, 'Parry Organic Spirulina'.